Posts

စစ်မှန်တဲ့ သူငယ်ချင်း

Image
  စစ်မှန်တဲ့ သူငယ်ချင်း တနေ့တော့ ကလေးတယောက်က သူ့အဖေဆီ ဝမ်းသာအားရ ပြေးလာပြီး ‘အဖေ... ဒီနေ့ သားမွေးနေ့လေ။ သားသူငယ်ချင်းတွေအကုန်လုံးကို ဖုန်းဆက်ပြီး သားနဲ့တူတူ လာဆင်နွှဲဖို့ ပြောပေးပါဦး’ လို့ ပြောတာပေါ့။ အဖေဖြစ်သူကလည်း ပြုံးပြီး ‘ရတာပေါ့ သားရဲ့’ လို့ ပြန်ပြောခဲ့တယ်။ အဲဒီကလေးလေးဟာ တနေ့ခင်းလုံး မွေးနေ့ပွဲအကြောင်း စိတ်ကူးယဉ်ပြီး ကျောင်းမှာ ပျော်မြူးနေခဲ့တာပေါ့။ ညနေကျောင်းဆင်းလို့ အိမ်ပြန်ရောက်တဲ့အခါမှာတော့ အိမ်ကြီးက တခုလုံး တိတ်ဆိတ်ပြီး ခြောက်ကပ်နေခဲ့တယ်။ ဧည့်ခန်းထဲမှာ ကလေးသုံးယောက်ပဲ ထိုင်နေတာကို တွေ့ရတယ်။ သူ့သူငယ်ချင်းတွေအများကြီးထဲကမှ သုံးယောက်တည်းပဲ ရောက်နေခဲ့တာပါ။ ကလေးလေးရဲ့ မျက်နှာလေး ချက်ချင်း ညှိုးငယ်သွားပြီး သူ့အဖေကို မော့ကြည့်ကာ ‘အဖေ... သားသူငယ်ချင်းတွေ အကုန်လုံးကို တကယ်ပဲ ဖုန်းဆက်ပေးခဲ့တာ ဟုတ်လား’ လို့ မေးတယ်။ အဖေက ‘ဆက်ပေးခဲ့တာပေါ့ သားရဲ့၊ တယောက်မကျန် ဆက်ပေးခဲ့တာ’ လို့ ပြန်ဖြေတယ်။ ‘ဒါဆို ဘာလို့ သုံးယောက်တည်းပဲ လာတာလဲဟင်’ အဖေဖြစ်သူက သားလေးကို အနားသို့ ဆွဲခေါ်ပြီး မျက်လုံးချင်းစုံကြည့် ပြီး  ‘သား... သူတို့ကို သားမွေးနေ့လို့ အဖေမပြောခဲ့ဘူး။ သားနေမကောင်းလို့ သားမှာ သူတို့ကို ...

ပန်းတိုင်အထိ ပြီးဆုံးအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း (၁၉၆၄ ခုနှစ် အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ မှ သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်)

Image
 ပန်းတိုင်အထိ ပြီးဆုံးအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း (၁၉၆၄ ခုနှစ် အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲ မှ သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်) ၁၉၆၄ ခုနှစ် အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲမှာ နောက်ဆုံးကနေ ပန်းဝင်ခဲ့တဲ့ အမျိုးသားဟာ ရွှေတံဆိပ်ဆုရှင် ရရှိခဲ့တဲ့ လက်ခုပ်သံတွေထက် ပိုမိုကျယ်လောင်တဲ့ တကွင်းလုံး မတ်တပ်ရပ် ဂုဏ်ပြုလက်ခုပ်သံကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ သူ ပရိသတ်အရှေ့မှာ ပြေးခဲ့တဲ့ အဲဒီနိုင်ငံဟာလည်း သူ့ရဲ့အကြောင်းကို ဒီနေ့အထိ ကျောင်းသင်ခန်းစာတွေမှာ ကလေးတွေကို ပြန်လည်ပြောပြနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက် ညနေပိုင်း၊ တိုကျိုမြို့က ဂျပန်အမျိုးသား အားကစားကွင်းကြီးထဲမှာ ပရိသတ် ၇ သောင်းခန့်ဟာ နွေရာသီအိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲရဲ့ အမျိုးသား မီတာ ၁ သောင်း အပြေးပြိုင်ပွဲ ဗိုလ်လုပွဲကို ကြည့်ရှုဖို့ ပွဲကြည့်စင်တွေပေါ်မှာ ပြည့်နှက်နေခဲ့ကြပါတယ်။ အပြေးသမား ၃၈ ယောက်ဟာ အစပြုလိုင်းမှာ နေရာယူထားကြပြီး အဲဒီထဲမှာ နံပါတ် ၆၇ ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားတဲ့ သွယ်လျတဲ့ လူငယ်လေးတယောက်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ သူကတော့ အခုခေတ် သီရိလင်္ကာလို့ လူသိများတဲ့ ဆီလွန် (Ceylon) နိုင်ငံက ဖြစ်ပြီး၊ နာမည်ကတော့ ရာနတွန်ဂါ ကရုဏာနန္ဒ (Ranatunge Karunananda) ဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ အဲဒီအပြေးပြိုင်ပွဲမှာ သူ့နိုင်ငံရ...

နောက်ဆုံးနှုတ်ဆက်ခြင်းရဲ့ အစ (ဘာသာပြန် ဝတ္ထုတို)

Image
နောက်ဆုံးနှုတ်ဆက်ခြင်းရဲ့ အစ (ဘာသာပြန် ဝတ္ထုတို)  အဲဒီနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းက ဘူတာရုံတခုလုံး လူတွေနဲ့ စည်ကားရုန်းရင်းဆန်ခတ် ဖြစ်နေခဲ့တယ်။ လူတွေက ကိုယ့်ခရီးကို အမီလိုက်ဖို့ အလျင်စလို သွားလာနေကြပြီး ကျွန်တော်ကတော့ ရထားစောင့်ရင်း စိတ်ထဲမှာ အလုပ်ကိစ္စတွေကိုပဲ အာရုံရောက်နေမိတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ အမျိုးသားတယောက် ကျွန်တော့်နားကို ကပ်လာပြီး— "ညီလေး... ဖုန်း ခဏလောက် ငှားလို့ရမလား။ အိမ်ကမိန်းမဆီ ဖုန်းဆက်ချင်လို့ပါ" လို့ လေသံတိုးတိုးနဲ့ မေးလာတယ်။ ပုံမှန်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော် ချက်ချင်း ငြင်းမိမှာပဲ။ ဒီနေ့ခေတ်ကြီးထဲမှာ သူစိမ်းတယောက်ကို အလွယ်တကူ ယုံကြည်ဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မလွယ်ဘူးလေ။ ဒါပေမဲ့ သူ့ကို သေသေချာချာ ကြည့်လိုက်မိတဲ့အခါ ရင်ထဲမှာ တခုခု လှုပ်ရှားသွားတယ်။ သူဟာ သာမန်ထက် ပိုပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပုံရတယ်။ စိတ်ပင်ပန်းမှုတွေက သူ့မျက်နှာတခုလုံးကို ဖုံးလွှမ်းထားသလိုပဲ။ မျက်လုံးတွေထဲမှာတော့ ဖုံးကွယ်လို့မရတဲ့ ဝမ်းနည်းရိပ်တမျိုး ထင်ဟပ်နေခဲ့တယ်။ ခဏတာ တွေဝေသွားမိပေမဲ့ နောက်ဆုံးတော့ ကျွန်တော် ဖုန်းကို ထုတ်ပေးလိုက်မိတယ်။ "ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။" သူက ဖုန်းနံပါတ်ကို တိုက်ရိုက်နှိပ်ပြီး ခေါ်လိုက်တယ်။ ဖုန်းပြ...

ရှောင်ရန် စကားလုံး ၂ လုံး၊ မှတ်ရန် စကားလုံး ၂ လုံး

Image
 ရှောင်ရန် စကားလုံး ၂ လုံး၊ မှတ်ရန် စကားလုံး ၂ လုံး လူတယောက်၏ ဘဝကို ပြောင်းလဲပေးသော အရာများစွာ ရှိသည်။ တချို့က ပညာရေးဟု ဆိုကြသည်။ တချို့က အခွင့်အရေးဟု ဆိုကြသည်။ တချို့ကတော့ ကံကြမ္မာဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သို့သော် ကျွန်တော် တွေ့ရှိလာသည်မှာ လူတယောက်၏ ဘဝကို အများဆုံး ပုံဖော်ပေးသော အရာမှာ သူ့စိတ်ထဲ၌ နေ့စဉ် ပြောဆိုနေသော စကားလုံးများ ဖြစ်သည်။ စကားလုံးများသည် အသံများသာ မဟုတ်ကြပေ။ ၎င်းတို့သည် အတွေးများကို ဖန်တီးပေးသည်။ အတွေးများက ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ဦးဆောင်သည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်များက အလေ့အထများ ဖြစ်လာသည်။ အလေ့အထများက ဘဝတခုလုံးကို တည်ဆောက်ပေးသည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းဆိုင်ရာ သုတေသနများဖြင့် ကျော်ကြားသော Amos Tversky က လူတို့သည် အဖြစ်မှန်အတိုင်း ဆုံးဖြတ်ကြသည်ထက် မိမိတို့၏ စိတ်ထဲရှိ ယုံကြည်ချက်များ၊ ကြောက်ရွံ့မှုများနှင့် မျှော်လင့်ချက်များအပေါ် မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်တတ်ကြကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ Brian Cunningham ကလည်း တိုးတက်မှု၏ အစသည် ပြင်ပအခြေအနေများတွင် မဟုတ်ဘဲ အတွင်းစိတ်၏ သဘောထားတွင် စတင်ကြောင်း အလေးပေး ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုအယူအဆများကို ကျွန်တော် စကားလုံး ၄ လုံးဖြင့် အကျဉ်းချုပ်လိုက်မည်။ ရှောင်ရန် စကားလုံး ၂ လုံး...

အကဲ့ရဲ့ အချီးမွမ်းမခံရအောင်

Image
 အကဲ့ရဲ့ အချီးမွမ်းမခံရအောင် မြန်မာရိုးရာဟာသပုံပြင် ရှေးအခါက အညာဒေသ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းရှိ တမြို့ရှိ လူငယ်တစုသည် ဝါသနာအလျောက် ရုပ်စုံ ဆရာအိုကြီးတဦးထံ ရုပ်စုံပညာကိုသင်ကြား၍ အောက်ပြည်အောက်ရွာသို့ လှေကြီးတစင်းဖြင့် စုန်ဆင်းရန် ပြင်ဆင်နေကြလေ၏။ အသီးသီး ပြင်ဆင်ကြပြီးနောက် ရုပ်စုံ လှေကြီး ထွက်တော့မည့်ဆဲဆဲတွင် ဆရာကြီးသည် မြစ်ဆိပ်သို့ ဆင်းလာပြီး “ဟေ့-တပည့်တို့၊ မင်းတို့အဖွဲ့က အဖွဲ့သစ်ဆိုတော့ အောက်ပြည် အောက်ရွာမှာ ဒီနှစ်အဘို့ အချီးမွမ်းမခံရရင် နေပစေ၊ အကဲ့ရဲ့ မခံရအောင် တော့ ကြိုးစားခဲ့ကြဟေ့၊ ကြားကြလား” ဟု အော် ၍ မှာကြားလိုက်လေ၏။ “စိတ်ချပါ ဆရာကြီး” ဟု အဖွဲ့သားများက ပြန်လည်အော်ဟစ် နှုတ်ဆက်ကြ ရင်း တရွေ့ရွေ့ စုန်ဆင်းသွားကြလေ၏။ သုံးလခန့်ကြာသောအခါရုပ်စုံလှေကြီးသည် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာလေ၏။ ဆရာကြီးသည် မိမိတပည့် များ ပြန်လာပြီဟု ကြားသိလေလျှင် အလျင်အမြန် ဆိပ်ကမ်းသို့ဆင်း၍ ကြိုဆိုရင်း “ဘယ်နှယ့်လဲဟေ့- တပည့်တို့” ဟုဟစ်အော်မေးမြန်းလိုက်ရာ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်က “စိတ်ချ ဆရာကြီး၊ ကျွန်တော်တို့ အကဲ့ရဲ့လဲမခံရဘူး၊ အချီးမွမ်းလဲမခံရဘူး” ဟု ပြန်ပြောပြီး လျှင် နောက်ဆက်၍ ပြောလိုက်သည်ကား- “တပွဲမှလဲ မကခဲ့ရဘူး” ဟူသတည်း။ မောင်မြသန်း...

လာဗရန်တီ ဘီရီယာ- စတာလင်၏ အကြမ်းဖက်ယန္တရားကို ဖန်တီးသူနှင့် သူ၏ နိဂုံး

Image
  စတာလင်၏ အကြမ်းဖက်ယန္တရားကို ဖန်တီးသူနှင့် သူ၏ နိဂုံး (လာဗရန်တီ ဘီရီယာ) လာဗရန်တီ ဘီရီယာ (Lavrentiy Beria) သည် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ အမှောင်မိုက်ဆုံးသော အဖြစ်အပျက်အချို့ကို ဖန်တီးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် စတာလင် (Joseph Stalin) ၏ သက်တမ်းအကြာဆုံး လျှို့ဝှက်ရဲအကြီးအကဲအနေဖြင့်၊ သူသည် နိုင်ငံတော်အကြမ်းဖက်မှု၊ လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးမှုများနှင့် ဂူလက် (Gulag) အကျဉ်းစခန်းစနစ်ကို ရက်စက်စွာ ချဲ့ထွင်ရာတွင် နောက်ကွယ်မှ စီစဉ်ညွှန်ကြားသူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် နိုင်ငံတော်၏ အကြမ်းဖက်ယန္တရားတွင် အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ ပါဝင်ပတ်သက်နေခဲ့ရာ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် စတာလင် ကွယ်လွန်သောအခါ ကျန်ရစ်သော ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင်များက ဘီရီယာကိုသာ မသတ်လျှင် သူတို့အား ဘီရီယာက သေချာပေါက် သတ်မည်ကို သဘောပေါက်ခဲ့ကြသည်။ စတာလင်၏ "ဟင်းမလာ (Himmler)" စတာလင်ကဲ့သို့ပင် ဘီရီယာသည် ဂျော်ဂျီယာလူမျိုး ဖြစ်သည်။ သူသည် ကော့ကေးဆပ် (Caucasus) ဒေသရှိ ချီကာ (Cheka - အစောပိုင်း ဆိုဗီယက်လျှို့ဝှက်ရဲတပ်ဖွဲ့) တွင် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာဖြင့် ရာထူးတက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် စတာလင်သည် ကြီးမားသော သုတ်သင်ရှင်းလင်းမှု (Great Purge) ၏ နောက်ဆုံးအဆင့်များက...

နိုင်ငံ‌ရေး လုပ်သူတိုင်း သိထားသင့်တဲ့ မဂ္ဂနာကာတာ (Magna Carta) ဆိုဘာလဲ

Image
  နိုင်ငံ‌ရေး လုပ်သူတိုင်း သိထားသင့်တဲ့   မဂ္ဂနာကာတာ (Magna Carta) ဆိုဘာလဲ မဂ္ဂနာကာတာ (Magna Carta)နှင့် အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဘယ်လိုဆက်စပ်နေသလဲ မဂ္ဂနာကာတာ (Magna Carta) စာချုပ်နှင့် အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတို့အကြား တည်ရှိသည့် နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ် စီးဆင်းမှုကို နားလည်သဘောပေါက်ရန်အတွက် ၎င်းတို့ကို ဥပဒေစာသားသက်သက်အဖြစ် မရှုမြင်ဘဲ ပြောင်းလဲလှုပ်ရှားနေသော၊ အသက်ဝင်နေသော ဒဿနတခုအဖြစ် မြင်ကြည့်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ အမေရိကန်အခြေချအခြေစိုက်သူများသည် အင်္ဂလိပ်ဥပဒေမိတ္တူများကို လေ့လာသောအခါ သမိုင်းကို ဖတ်နေရုံမျှမကဘဲ အုပ်ချုပ်သူကို တော်လှန်ပုန်ကန်ရာတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် လက်နက်တခုကို မြင်တွေ့ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၂၁၅ ခုနှစ်က ဘုရင်တပါးက ပေးသနားခဲ့သည့် တည်ငြိမ်ငြိမ်သက်နေသော အလှူဒါနတခုအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ၊ အုပ်ချုပ်သူမင်းက ဥပဒေကို ဖောက်ဖျက်ပါက ပြည်သူများတွင် ခုခံပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည့် သွေးမြေကျတိုက်ယူခဲ့ရသော ပဋိညာဉ်စာချုပ်အဖြစ် ၎င်းတို့က ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။ ဤသို့သော အတွေးအခေါ်စိတ်ဓာတ်သည် အမေရိကန်တော်လှန်ရေးဆီသို့ ဦးတည်သွားစေသည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တည်ဆောက်မှုကို လုံးဝပုံဖော်ပေးခဲ့သ...