လာဗရန်တီ ဘီရီယာ- စတာလင်၏ အကြမ်းဖက်ယန္တရားကို ဖန်တီးသူနှင့် သူ၏ နိဂုံး

 

စတာလင်၏ အကြမ်းဖက်ယန္တရားကို ဖန်တီးသူနှင့် သူ၏ နိဂုံး

(လာဗရန်တီ ဘီရီယာ)

လာဗရန်တီ ဘီရီယာ (Lavrentiy Beria) သည် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ အမှောင်မိုက်ဆုံးသော အဖြစ်အပျက်အချို့ကို ဖန်တီးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ဂျိုးဇက် စတာလင် (Joseph Stalin) ၏ သက်တမ်းအကြာဆုံး လျှို့ဝှက်ရဲအကြီးအကဲအနေဖြင့်၊ သူသည် နိုင်ငံတော်အကြမ်းဖက်မှု၊ လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးမှုများနှင့် ဂူလက် (Gulag) အကျဉ်းစခန်းစနစ်ကို ရက်စက်စွာ ချဲ့ထွင်ရာတွင် နောက်ကွယ်မှ စီစဉ်ညွှန်ကြားသူ ဖြစ်ခဲ့သည်။

သူသည် နိုင်ငံတော်၏ အကြမ်းဖက်ယန္တရားတွင် အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ ပါဝင်ပတ်သက်နေခဲ့ရာ ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် စတာလင် ကွယ်လွန်သောအခါ ကျန်ရစ်သော ဆိုဗီယက်ခေါင်းဆောင်များက ဘီရီယာကိုသာ မသတ်လျှင် သူတို့အား ဘီရီယာက သေချာပေါက် သတ်မည်ကို သဘောပေါက်ခဲ့ကြသည်။

စတာလင်၏ "ဟင်းမလာ (Himmler)"

စတာလင်ကဲ့သို့ပင် ဘီရီယာသည် ဂျော်ဂျီယာလူမျိုး ဖြစ်သည်။ သူသည် ကော့ကေးဆပ် (Caucasus) ဒေသရှိ ချီကာ (Cheka - အစောပိုင်း ဆိုဗီယက်လျှို့ဝှက်ရဲတပ်ဖွဲ့) တွင် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာဖြင့် ရာထူးတက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် စတာလင်သည် ကြီးမားသော သုတ်သင်ရှင်းလင်းမှု (Great Purge) ၏ နောက်ဆုံးအဆင့်များကို ကြီးကြပ်ရန်အတွက် သူ့ကို မော်စကိုသို့ NKVD ၏ ဒုတိယအကြီးအကဲအဖြစ် ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

ဘီရီယာ၏ ပထမဆုံး အဓိကလုပ်ရပ်မှာ သုတ်သင်ရှင်းလင်းသူများကို ပြန်လည်သုတ်သင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် သူ၏အထက်လူကြီး နီကိုလိုင်း ယဲ့ဇော့ဗ် (Nikolai Yezhov) ကို ကွပ်မျက်ခဲ့ပြီး လျှို့ဝှက်ရဲတပ်ဖွဲ့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ Great Purge ၏ ကမောက်ကမဖြစ်မှုနှင့် ကျယ်ပြန့်သော ကွပ်မျက်မှုများကို အနည်းငယ် လျှော့ချခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့အစား အလွန်စနစ်ကျသော၊ ဗျူရိုကရေစီဆန်သော အကြမ်းဖက်စနစ်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။

ဘီရီယာလက်အောက်တွင် NKVD (KGB ၏ ရှေ့ပြေးအဖွဲ့အစည်း) သည် နိုင်ငံတော်အတွင်းရှိ နိုင်ငံတော်တခုအဖြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူ့ကို အောက်ပါအကြောင်းရင်းများကြောင့် ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြသည်-

• ဂူလက် (Gulag) စီးပွားရေး- ဘီရီယာသည် အဓမ္မလုပ်အားပေးစခန်းများကို အကြီးအကျယ် ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး၊ သန်းနှင့်ချီသော အကျဉ်းသားများကို ကျွန်လုပ်သားများအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ရွှေတူးဖော်ခြင်း၊ အခြေခံအဆောက်အအုံများ တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဆိုဗီယက်စစ်စီးပွားရေးကို မောင်းနှင်စေခဲ့သည်။

• လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများ- ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် ကာတင် (Katyn) လူသတ်ပွဲကြီးကို သူကိုယ်တိုင် အဆိုပြု စီစဉ်ခဲ့ပြီး၊ ပိုလန် စစ်ဘက်အရာရှိများနှင့် ပညာတတ် ၂၂,၀၀၀ ခန့်ကို ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (ချေချင်းနှင့် ခရိုင်းမီးယန်း တာတာများကဲ့သို့) လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားများကို ဗဟိုအာရှ၏ ဝေးလံခေါင်ဖျားသော ဒေသများသို့ ရက်စက်စွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးမှုများကို စီစဉ်ညွှန်ကြားခဲ့သည်။

• အဏုမြူဗုံး စီမံကိန်း- ဘီရီယာသည် လူမိုက်တဦးမျှသာ မဟုတ်ဘဲ အလွန်စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားပြီး ရက်စက်သော အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတဦး ဖြစ်သည်။ စတာလင်က သူ့ကို အလွန်လျှို့ဝှက်သော ဆိုဗီယက် အဏုမြူဗုံး စီမံကိန်းတွင် တာဝန်ပေးခဲ့ရာ၊ ဂူလက်အကျဉ်းသားများ၏ လုပ်အားနှင့် အနောက်နိုင်ငံများရှိ ကျယ်ပြန့်သော သူလျှိုကွန်ရက်များကို အသုံးပြု၍ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။

• လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု- သူ၏ အကြမ်းဖက်မှုသည် နိုင်ငံရေးအရ သက်သက်မဟုတ်ပေ။ ဘီရီယာသည် နာမည်ဆိုးဖြင့်ကျော်ကြားသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွင်းဆက်ကျူးလွန်သူဖြစ်သည်။ သူသည် မော်စကိုမြို့ လမ်းမများပေါ်တွင် သံချပ်ကာကားဖြင့် လှည့်လည်ကာ အမျိုးသမီးငယ်များနှင့် မိန်းကလေးများကို လက်ညှိုးထိုးပြလေ့ရှိပြီး၊ သူ၏သက်တော်စောင့်များက ထိုသူများကို ပြန်ပေးဆွဲကာ အသံလုံသော သူ၏စံအိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားလေ့ရှိသည်။

၁၉၅၃ ခုနှစ် အာဏာလုပွဲ

၁၉၅၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် စတာလင် လေဖြတ်သွားသောအခါ ဘီရီယာသည် အာဏာရှင်သေဆုံးတော့မည်ကို ပထမဆုံး သိရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ မျက်မြင်သက်သေများ၏ အဆိုအရ၊ ဘီရီယာသည် အစပိုင်းတွင် ဝမ်းသာအားရဖြစ်ခဲ့ပြီး စတာလင် အသက်ရှင်မည့် လက္ခဏာပြသောအခါ စတာလင်၏လက်ကို နမ်းခဲ့သော်လည်း၊ ပြန်လည်မေ့မြောသွားသောအခါ ကြမ်းပြင်ပေါ်သို့ တံတွေးထွေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

စတာလင် သေဆုံးမှုကြောင့် ကြီးမားသော အာဏာဟာကွက်ကြီး ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ ဘီရီယာ၊ ဂျော်ဂျီ မလန်ကော့ဗ် (Georgy Malenkov) နှင့် နီကီတာ ခရူးရှက်ဗ် (Nikita Khrushchev) တို့အကြား ချက်ချင်းပင် အပြင်းအထန် အာဏာလုပွဲ စတင်ခဲ့သည်။

စတာလင် ကွယ်လွန်ခြင်းနှင့် ခေါင်းဆောင်သုံးဦး (Troika)

၁၉၅၃ ခုနှစ် မတ်လ

စတာလင်သေဆုံးပြီးနောက် ဘီရီယာသည် အသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနကို ချက်ချင်းထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ရဲနှင့် လုံခြုံရေးယန္တရားတခုလုံးကို သူ၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ သူသည် မလန်ကော့ဗ် (Malenkov)၊ ဗီယာချက်ဆလပ် မိုလိုတော့ဗ် (Vyacheslav Molotov) တို့နှင့် မတည်မြဲသော "ခေါင်းဆောင်သုံးဦး (Troika)" အုပ်ချုပ်ရေးကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမား

၁၉၅၃ ခုနှစ် ဧပြီလ - မေလ

ပြည်သူ့ထောက်ခံမှုရရှိရန်နှင့် အာဏာခိုင်မာစေရန်၊ စတာလင်၏ အကြမ်းဖက်မှုများကို ဖန်တီးခဲ့သူသည် သူ့ကိုယ်သူ လွတ်လပ်သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားတဦးအဖြစ် အံ့သြဖွယ် ပြောင်းလဲပြသခဲ့သည်။ သူသည် ဂျူးဆန့်ကျင်ရေး "ဆရာဝန်များ၏ ပူးပေါင်းကြံစည်မှု (Doctors' Plot)" တရားခွင်များကို ရပ်တန့်ခဲ့သည်၊ စစ်ကြောရေးတွင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများကို တားမြစ်ခဲ့ပြီး၊ ဂူလက်စခန်းများမှ အကျဉ်းသား ၁.၂ သန်းကျော်ကို လွှတ်ပေးမည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အာဏာသိမ်းမှု

၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်

ဘီရီယာ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ကြီးမားသော ရဲအာဏာသည် သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကို ထိတ်လန့်စေခဲ့သည်။ နီကီတာ ခရူးရှက်ဗ်သည် ဘီရီယာကို အလွန်မုန်းတီးသော စစ်တပ်—အထူးသဖြင့် စစ်သေနာပတိ ဂျော်ဂျီ ဇူးကော့ဗ် (Georgy Zhukov)—နှင့် လျှို့ဝှက်ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ပုံမှန်ပြုလုပ်နေကျ သဘာပတိအဖွဲ့ အစည်းအဝေးတခုအတွင်း ဇူးကော့ဗ်နှင့် လက်နက်ကိုင် စစ်ဘက်အရာရှိများသည် အခန်းတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး၊ ဘီရီယာ၏ လျှို့ဝှက်ရဲများ ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်နိုင်မီ သူ့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။

တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ကွပ်မျက်ခြင်း

၁၉၅၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်

NKVD သစ္စာခံများက လာရောက်ကယ်တင်မည်ကို ကာကွယ်ရန် ဘီရီယာကို စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မြေအောက်ခန်းတခုတွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ သူ့ကို လျှို့ဝှက်တရားစီရင်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုတို့ဖြင့် စွဲချက်တင်ကာ နဖူးကို သေနတ်ဖြင့် တချက်တည်းပစ်၍ ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။

အဆုံးတွင် အကြွင်းမဲ့အာဏာရှင်စနစ်များသည် အကြမ်းဖက်မှု တည်ဆောက်ပုံများအပေါ်တွင် မှီခိုနေရသည်။ စတာလင်သည် သူ၏ သုတ်သင်ရှင်းလင်းမှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဘီရီယာကဲ့သို့ ရက်စက်သော အာဏာတည်ဆောက်သူတဦး လိုအပ်ခဲ့ပြီး၊ ဘီရီယာသည် သူ၏ အဆိုးရွားဆုံး လုပ်ရပ်များကို ဖုံးကွယ်ရန် စတာလင်၏ အကြွင်းမဲ့ အာဏာကို လိုအပ်ခဲ့သည်။ ထိုအကာအကွယ် ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ ထိုရာဇဝတ်မှုများကို ကျူးလွန်ရန် ကူညီခဲ့ကြသူများ ကိုယ်တိုင်က ဘီရီယာ အသက်ရှင်နေသရွေ့ သူတို့ ဘယ်တော့မှ လုံခြုံစွာ အိပ်စက်နိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း သဘောပေါက်သွားခဲ့ကြသည်။