တော်စိန်ခို (Taw Sein Ko) …ဂန္တလောက နာမည်ပေးသူ
တော်စိန်ခို (Taw Sein Ko) … ကျနော် သူ့ ရေးတဲ့ စာ ကို ဂန္တလောက နာမည်ပေးတုန်း က တခေါက် ဖတ်လိုက် ရပါတယ်။ ဒီနေ့ စာအုပ် အဟောင်းတွေ ကြည့်ရင်း Elementary Handbook of the Burmese Language by TAW SEIN KO M.R.A.S, F.A.I, F.S.A ကို သွားတွေ့ပါတယ်။ ၁၈၉၈ က မြန်မာစာ သတ်ပုံ တွေ ကို ရေးထားတာ ပါ။
အဲဒါကြောင့် တော်စိန်ခို (Taw Sein Ko) ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းကို စာဖတ်သူတွေ သိအောင် ရေးဖြစ်တာပါ။
စာအုပ်ထဲ က နမူနာ စာမျက်နာ နဲ့ စာ အုပ် မျက်နှာ ဖုံး ကို အောက် မှာ ကြည့် နိုင်ပါတယ်.
တော်စိန်ခို (Taw Sein Ko) ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းကို မြန်မာဘာသာဖြင့် အောက်တွင် ဖော်ပြပေးထားပါသည်။
တော်စိန်ခို Taw Sein Ko (၁၈၆၄–၁၉၃၀)
တော်စိန်ခိုသည် ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော တိုင်းရင်းသား ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်နှင့် ကျောက်စာဝန် တစ်ဦး ဖြစ်ပါသည်။
ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး
မွေးဖွားခြင်း: ၁၈၆၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့ပါသည်။
မျိုးရိုး: ဖခင်မှာ ဖူကျန့် (Fujian) နွယ်ဖွား တရုတ်ကုန်သည်ဖြစ်ပြီး၊ မိခင်မှာ ရှမ်းစော်ဘွား မျိုးနွယ်ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ကွဲပြားသော မျိုးရိုးနောက်ခံကြောင့်ပင် သူသည် မြန်မာ၊ တရုတ် နှင့် အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှုများကို ပေါင်းကူးပေးနိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။
ပညာရေး: ရန်ကုန်ကောလိပ်နှင့် ကိန်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ် (Christ’s College, Cambridge) တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပါသည်။
ရှေးဟောင်းသုတေသန လုပ်ငန်းများ
တော်စိန်ခိုသည် အစိုးရဝန်ထမ်းအဖြစ် ၃၀ ကျော် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၀၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၉ ခုနှစ်အထိ မြန်မာနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန၏ ကျောက်စာဝန် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပါသည်။
ပုဂံဒေသ: ပုဂံဒေသတွင် စနစ်တကျ တူးဖော်မှုများကို ပထမဦးဆုံး စတင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ၁၉၀၆ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ဖက်လိပ်ဘုရားများမှ မြေပုံခွက်များကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ခဲ့ပါသည်။
ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းရေး: မန္တလေးနန်းတော်နှင့် ပုဂံရှိ ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး၊ ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ်များ ကာကွယ်ရေး ဥပဒေများ ပေါ်ပေါက်လာအောင် ကြိုးပမ်းခဲ့ပါသည်။
ဘာသာဗေဒ: သူသည် ဘာသာစကား အများအပြားကို ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ပြီး၊ ပျူစာနှင့် ရှေးဟောင်း မြန်မာကျောက်စာများကို ဖတ်ရှု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရာတွင် များစွာ အထောက်အကူပြုခဲ့ပါသည်။
ထင်ရှားသော စာပေလက်ရာများ
သင်၏ ဘလော့ဂ် (Blog) သို့မဟုတ် ဘာသာပြန် လုပ်ငန်းများအတွက် အကိုးအကား ပြုနိုင်သော သူ၏ စာအုပ်အချို့မှာ-
Burmese Sketches (၁၉၁၃): မြန်မာ့လူမျိုးစုဗေဒ၊ ဘာသာဗေဒ၊ ပုံပြင်များနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများကို စုစည်းထားသော စာအုပ်။
Archaeological Notes on Pagan (၁၉၁၇): ပုဂံရှိ ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများအကြောင်း လေ့လာချက်။
ဂုဏ်ပြုခံရမှုနှင့် ဘဝနိဂုံး
ဗြိတိသျှ အစိုးရက သူ၏ ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် CIE နှင့် ISO ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခဲ့ပါသည်။ သူသည် မြန်မာ့သမိုင်းကို ဒဏ္ဍာရီသက်သက် မဟုတ်ဘဲ သိပ္ပံနည်းကျ သုတေသနပြုနိုင်သော သမိုင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။
သူသည် ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပါသည်။ သူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ယနေ့ခေတ် မြန်မာ့ရှေးဟောင်းသုတေသန ပညာရပ်အတွက် အခြေခံ အုတ်မြစ်များ ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်ပါသည်။
Comments
Post a Comment