ဆိတ်ဆိတ်နေရသူတို့၏အသံ - သူတော်စင် အော်စကာ ရိုမီရိုနှင့် အယ်ဆာဗေဒို ပြည်တွင်းစစ် (၅)

 

ဆိတ်ဆိတ်နေရသူတို့၏အသံ - သူတော်စင် အော်စကာ ရိုမီရိုနှင့် အယ်ဆာဗေဒို ပြည်တွင်းစစ် (၅)

📖 အခန်း ၄ - အာခ်ဘစ်ရှော့ ရိုမီယို၏ နောက်ဆုံးတရားဒေသနာနှင့် အာဇာနည်အဖြစ် အသက်ပေးလှူခြင်း

၄.၁ နိဒါန်း 🕊️

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းတွင် အယ်လ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်လုဆဲဆဲ အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်နေခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအကြမ်းဖက်မှုများမှာ သိသိသာသာ ပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး၊ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများလည်း တနေ့ထက်တနေ့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာကာ၊ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းဖြင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲနိုင်မည်ဟူသော ပြည်သူတို့၏ ယုံကြည်ကိုးစားမှုမှာလည်း လုံးဝနီးပါး ပြိုလဲပျက်စီးသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုများ၊ အတင်းအဓမ္မ ဖျောက်ဖျက်မှုများ၊ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများနှင့် အရပ်သားပြည်သူများအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများသည် တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့သော နောက်ခံအခြေအနေဆိုးကြီးထဲတွင် အာခ်ဘစ်ရှော့ (ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော်) အော်စကာ အာနူးလ်ဖို ရိုမီယို (Óscar Arnulfo Romero) သည် နိုင်ငံ၏ ရိုသေလေးစားမှုအခံရဆုံးသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တရားမျှတမှုနှင့် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် အားအထားရဆုံးသော ရှေ့နေကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။

သုံးနှစ်ကျော်ကာလပတ်လုံး ရိုမီယိုသည် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကို သတ္တိရှိရှိ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး၊ အစိုးရနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း နှစ်ရပ်စလုံးအား အကြမ်းဖက်မှုများကို စသန့်လွှတ်ကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ သူ၏ အပတ်စဉ် တရားဟောချက်များသည် သာမန် ဆာဗေဒိုပြည်သူများအတွက် မျှော်လင့်ချက်အရင်းအမြစ်တခု ဖြစ်လာခဲ့ရုံမက၊ မတရားခံရသူများ၏အသံကို အသိအမှတ်ပြုပြီး သတိရအောက်မေ့နိုင်မည့် ကျန်ရှိနေသေးသော အနည်းငယ်မျှသော လူထုစင်မြင့်များထဲမှ တခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

ရိုမီယို၏ နောက်ဆုံးဘဝအချိန်အပိုင်းအခြားသည် ထူးခြားဆန်းပြားလှသော နေ့ရက်နှစ်ရက်အတွင်း ကုန်လွန်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သူသည် လက်တင်အမေရိကသမိုင်းတွင် အရေးအကြီးဆုံးသော တရားဒေသနာများထဲမှ တခုဟု သမိုင်းပညာရှင်အများစု သတ်မှတ်ထားသည့် တရားတော်ကို ဟောကြားခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့တွင်မူ ပွဲတော်မင်္ဂလာ (Eucharist) ကို ကျင်းပနေစဉ်အတွင်း စနိုက်ပါသမားတဦး၏ လုပ်ကြံပစ်ခတ်မှုကြောင့် ပျံလွန်တော်မူခဲ့ရသည်။

သူ၏ သေဆုံးမှုသည် သူ့အား သတ္တိခဲ အာခ်ဘစ်ရှော့တပါးအဖြစ်မှသည် ယုံကြည်ခြင်း၊ တရားမျှတခြင်းနှင့် စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံခြင်းတို့၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ်သင်္ကေတတခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။ ထို့ထက်ပို၍ အရေးကြီးသည်မှာ သူ၏လုပ်ကြံခံရမှုကြောင့် ငြိမ်းချမ်းသောနည်းဖြင့် ပြောင်းလဲရန် မဖြစ်နိုင်တော့ကြောင်း ဆာဗေဒိုပြည်သူအများစုကို ထင်ရှားစေခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံအား အလုံးစုံပြည်တွင်းစစ်မီးအတွင်းသို့ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ကျရောက်သွားစေခဲ့သည်။

ဤအခန်းတွင် ရိုမီယို၏ နောက်ဆုံးတရားဒေသနာ၊ သူ၏ လုပ်ကြံခံရမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် အခြေအနေများ၊ နိုင်ငံတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ၏ တုံ့ပြန်မှုများ၊ နှင့် သူ၏ အာဇာနည်အဖြစ် အသက်ပေးလှူမှု၏ သမိုင်းဝင်အရေးပါပုံတို့ကို လေ့လာဆန်းစစ်သွားမည်ဖြစ်သည်။

၄.၂ စစ်ပွဲသို့ ခြေဦးလှည့်နေသော အယ်လ်ဆာဗေဒို 🪖

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်၏ ပထမဆုံးသော လများအတွင်း အယ်လ်ဆာဗေဒိုတခွင်၌ အကြမ်းဖက်မှုများသည် မကြုံစဖူးအဆင့်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

အစိုးရလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၊ ကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်းများ၊ ကျေးလက်လူထုများနှင့် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ ကိုပစ်မှတ်ထား၍ စစ်ဆင်ရေးများကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ တချိန်တည်းမှာပင် လက်ဝဲအုပ်စု ပြောက်ကျားအဖွဲ့အစည်းများသည်လည်း အဖွဲ့ဝင်သစ်စုဆောင်းခြင်းနှင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို တိုးချဲ့ခဲ့ကြသည်။ သေမင်းတမန်အဖွဲ့များ (Death squads) သည်လည်း ဘုန်းတော်ကြီးများ၊ ဆရာ/ဆရာမများ၊ ဂျာနယ်လစ်များ၊ ရပ်ရွာခေါင်းဆောင်များနှင့် လူမှုရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ထောက်ခံသည်ဟု သံသယရှိသူ မည်သူ့ကိုမဆို ဆက်လက်ပစ်မှတ်ထား ရှင်းလင်းခဲ့ကြသည်။

😨 ရပ်ရွာလူထုတခုလုံးသည် အမြဲတမ်း ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်မှုအောက်တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြရသည်။

🚗 မိသားစုအများစုသည် ညမှောင်ပြီးနောက် ခရီးသွားလာခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခဲ့ကြသည်။

💥 လူထုဆန္ဒပြပွဲများသည် အကြမ်းဖက်မှုများဖြင့်သာ မကြာခဏ အဆုံးသတ်လေ့ရှိသည်။

⛓️ အကြောင်းမဲ့ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်မှုများသည် တနေ့ထက်တနေ့ ပိုမိုများပြားလာသည်။

📰 အပတ်တိုင်းတွင် သတ်ဖြတ်ခံရမှုနှင့် ပျောက်ဆုံးမှု သတင်းအသစ်များ ထွက်ပေါ်နေခဲ့သည်။

ဤကဲ့သို့သော ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ အကုသိုလ်ပတ်ဝန်းကျင်ကြီးထဲတွင် အာခ်ဘစ်ရှော့ ရိုမီယိုသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို မှတ်တမ်းတင်ရန်နှင့် ငြိမ်းချမ်းသော အဖြေရှာမှုများကို တောင်းဆိုရန် ဆက်လက်သန္နိဋ္ဌာန်ချထားခဲ့သည်။ သူ့ထံသို့ အသက်အန္တရာယ် ခြိမ်းခြောက်မှုများ မကြာခဏ ရောက်ရှိနေသော်လည်း၊ သူသည် နိုင်ငံတွင်းမှ ထွက်ခွာသွားရန် သို့မဟုတ် မိမိ၏ လူထုသာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို လျှော့ချရန် ငြင်းဆင်ခဲ့သည်။

အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေသည့် အချိန်အခါမျိုးတွင် သိုးထိန်းတဦးသည် မိမိ၏ သိုးအုပ် (ပြည်သူများ) နှင့်အတူ ရှိနေရမည်ဟု သူက ယုံကြည်ခဲ့သည်။

၄.၃ နောက်ဆုံး တနင်္ဂနွေ တရားဒေသနာ ⛪

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အာခ်ဘစ်ရှော့ ရိုမီယိုသည် ဆန်ဆာဗေဒို (San Salvador) ကသီဒြယ်ဘုရားကျောင်းကြီးတွင် ဝတ်ပြုပွဲ (Mass) ကို ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။

ထုံးစံအတိုင်း သူ၏ တရားဒေသနာကို ကက်သလစ်ရေဒီယိုအသံလွှင့်ဌာနများမှတစ်ဆင့် တနိုင်ငံလုံးသို့ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ ဘုရားကျောင်းအတွင်း၌ လူပေါင်းထောင်ချီ၍ စုဝေးခဲ့ကြသလို၊ အယ်လ်ဆာဗေဒိုတလွှားရှိ နေအိမ်များ၊ ကျေးရွာများ၊ ဆေးရုံများနှင့် ဘုရားကျောင်းများမှလည်း လူပေါင်းသိန်းချီ၍ နားဆင်ခဲ့ကြသည်။

* ရိုမီယိုသည် အကြမ်းဖက်မှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော အခြားအပတ်စဉ်ကာလတခုကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့သည်။

* သူသည် အသတ်ခံခဲ့ရသော အရပ်သားပြည်သူများအကြောင်းကို ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

* ဖျောက်ဖျက်ခြင်းခံခဲ့ရသူများကိုလည်း သူက သတိရအောက်မေ့ခဲ့သည်။

* ပူဆွေးသောကရောက်နေကြသော မိသားစုများအတွက် ဆုတောင်းပေးခဲ့သည်။

* နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများနှင့် နိုင်ငံရေးအရ ဖိနှိပ်မှုများကိုလည်း ရှုတ်ချခဲ့သည်။

တရားဒေသနာ၏ နိဂုံးပိုင်းတွင် ရိုမီယိုသည် ဆာဗေဒို လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ရိုက် ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သည်။ စစ်သားအများစုသည် အစိုးရ၏ အကြမ်းဖက်မှုကို ခံစားနေရသော ဆင်းရဲနွမ်းပါးသည့် ရွာများမှ လာကြသူများဖြစ်ကြောင်း သိရှိနားလည်သဖြင့်၊ သူသည် သူတို့၏ နိုင်ငံရေးအပေါ် သစ္စာစောင့်သိမှုကို မဟုတ်ဘဲ သူတို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရား အသိစိတ် (မနောသိက္ခာ) ကိုသာ အယူခံဝင် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

စစ်သားတိုင်းသည် မိမိတို့၏ လုပ်ရပ်များအတွက် ဘုရားသခင်၏ ရှေ့တော်မှောက်တွင် တတာဝန်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း သူက သတိပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရိုမီယိုသည် သမိုင်းတွင် မသေနိုင်တော့မည့် စကားလုံးများကို မိန့်ကြားခဲ့သည် -

💬 *"ဘုရားသခင်၏ နာမတော်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ငိုကြွေးအော်ဟစ်နေကြရသည့် ဤဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေသော ပြည်သူများ၏ နာမတော်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကျွန်ုပ်သည် သင်တို့ကို တောင်းပန်ပါ၏၊ နှိမ့်ချစွာ အသနားခံပါ၏၊ အမိန့်ပေးပါ၏ - ဤဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ကြပါ။"*

ဤစကားလုံးများသည် နိုင်ငံရေးအရ ဝေဖန်ပုတ်ခတ်မှုထက် များစွာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ခရစ်ယာန်သွန်သင်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားသည့် တိုက်ရိုက် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အယူခံဝင်မှုများ ဖြစ်သည်။ ရိုမီယိုက အပြစ်မဲ့ အရပ်သားများကို သတ်ဖြတ်ရန် အမိန့်ပေးလာပါက စစ်သားများအနေဖြင့် ငြင်းဆင်ရန် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသည်ဟု အပြင်းအထန် ပြောကြားခဲ့သည်။

၄.၄ ခရစ်ယာန် ကိုယ်ကျင့်တရားအသိစိတ်၏ သဝဏ်လွှာ 💡

ရိုမီယို၏ အယူခံဝင်မှုသည် ကိုယ်ကျင့်တရားအသိစိတ်နှင့် အစိုးရအာဏာ၏ ကန့်သတ်ချက်များအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ရှိခဲ့သော ခရစ်ယာန် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သွန်သင်ချက်များကို ရောင်ပြန်ဟပ်နေခဲ့သည်။

❌ ရိုမီယိုသည် စစ်သားများအား အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် မတိုက်တွန်းခဲ့ပါ။

❌ သူသည် စစ်တပ်အတွင်း ပုန်ကန်မှုကို အားမပေးခဲ့ပါ။

❌ သူသည် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို ရှေ့တန်းမတင်ခဲ့ပါ။

ယင်းအစား သူသည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် လူသားတိုင်းတွင် မွေးရာပါ ဂုဏ်သိက္ခာရှိကြောင်းနှင့် အရပ်သားများအပေါ် မတရားသော အကြမ်းဖက်မှုများကို မည်သည့်အခါမျှ အကြောင်းပြ၍မရနိုင်ကြောင်း သတိရကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ နားဆင်သူအများစုအတွက်မူ ဤတရားဒေသနာသည် ဆာဗေဒိုအကျပ်အတည်းကာလအတွင်း ဟောကြားခဲ့သမျှသော ခရစ်ယာန်ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အရှင်းလင်းဆုံးနှင့် အသန်မာဆုံးသော ထုတ်ဖော်ချက်တခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

---

၄.၅ ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်လာသော တုံ့ပြန်မှု ⚡

ဤတရားဒေသနာသည် အယ်လ်ဆာဗေဒိုတနိုင်ငံလုံးသို့ လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။

💚 ထောက်ခံသူများအမြင်: ရိုမီယို၏ သဝဏ်လွှာကို လွန်စွာကြီးမားသော သတ္တိရှိမှုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ အကြမ်းဖက်မှုဒဏ် ခံစားခဲ့ရသော မိသားစုများသည် ၎င်းတို့၏ နာကျင်မှုကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောဆိုပေးခဲ့သည့် သူ၏ စေတနာကြောင့် မျှော်လင့်ချက်အသစ်များ ရရှိခဲ့ကြသည်။

🛑 အစိုးရနှင့် စစ်တပ်အမြင်: အချို့က ရိုမီယို၏ စကားများကို စစ်တပ်၏ စည်းကမ်းသေဝပ်မှုကို ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ကောက်ခဲ့ကြသည်။ လက်ယာစွန်း သတင်းစာများနှင့် အစွန်းရောက်အဖွဲ့အစည်းများသည် ရိုမီယိုအား ကွန်မြူနစ်တော်လှန်ရေးကို ထောက်ခံနေသည်ဟု ပိုမိုပြင်းထန်စွာ စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။

ရိုမီယို ကိုယ်တိုင် မသိရှိခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ထာဝရ နှုတ်ပိတ်ပစ်ရန် ဆုံးဖြတ်ထားသူများအကြား သူ၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးမှုများ စတင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

---

၄.၆ နောက်ဆုံး ၂၄ နာရီ ⏳

တနင်္ဂနွေ တရားဒေသနာပြီးနောက်၊ ရိုမီယိုသည် သူ၏ ပုံမှန်သာသနာပြု အစီအစဉ်များကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဧည့်သည်များနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း၊ အနာဂတ် သာသနာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် သီးသန့် ဝတ်ပြုပွဲများကို ကျင်းပခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်းများသည် သူ၏ လုံကြုံရေးအတွက် ဆက်လက်စိုးရိမ်နေခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော လများအတွင်း အသက်အန္တရာယ် ခြိမ်းခြောက်မှုများမှာ ပိုမိုစိတ်ချရမှုမရှိအောင် များပြားလာခဲ့ပြီး၊ အကြံပေးအချို့က ရိုမီယိုအား လုံခြုံရေးအစီအမံများကို တိုးမြှင့်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသော်လည်း သူက ငြင်းဆင်ခဲ့သည်။

အကယ်၍ မိမိအသတ်ခံရပါက၊ မိမိ၏ သေဆုံးမှုသည် အမုန်းတရား သို့မဟုတ် ကလဲ့စားချေလိုစိတ်များကို လှုံ့ဆော်ပေးမည့်အစား ဆာဗေဒိုပြည်သူများ၏ ယုံကြည်ခြင်းကို ပိုမိုခိုင်မာစေလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း သူက ဆိုခဲ့သည်။

---

၄.၇ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရခြင်း 🎯🟥

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက် ညနေပိုင်းတွင် အာခ်ဘစ်ရှော့ ရိုမီယိုသည် "Divine Providence" ဆေးရုံ၏ ဘုရားကျောင်းငယ်လေးတွင် ဝတ်ပြုပွဲကို ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။

တရားဟောစဉ်အတွင်း ရိုမီယိုသည် ခရစ်တော်၏ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုနှင့် ပွဲတော်မင်္ဂလာ၏ လျှို့ဝှက်နက်နဲမှုများကို ပြန်လည်ဆင်ခြင် သုံးသပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဝတ်ပြုပွဲကို ဆက်လက်ကျင်းပရန် ပလ္လင်တော်အနီးသို့ ချဉ်းကပ်လာစဉ်၊ ရိုင်ဖယ်သေနတ်သံ တချက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ကျည်ဆန်သည် ရိုမီယို၏ ရင်ဘတ်ကို တည့်တည့်မှန်သွားခဲ့ပြီး ပလ္လင်တော်ဘေးတွင် လဲကျသွားခဲ့သည်။ မိနစ်ပိုင်းအတွင်းမှာပင် အာခ်ဘစ်ရှော့ အော်စကာ အာနူးလ်ဖို ရိုမီယို ပျံလွန်တော်မူသွားခဲ့သည်။ ပွဲတော်မင်္ဂလာ အခမ်းအနား မပြီးဆုံးသေးမီမှာပင် သူ၏ သွေးများသည် သန့်ရှင်းသော ပလ္လင်တော် ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် စွန်းထင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

ဤလုပ်ကြံမှုသည် အယ်လ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံကိုသာမက ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို တုန်လှုပ်ခြောက်ခြားစေခဲ့သည်။ ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် ဤမျှ ထင်ရှားကျော်ကြားသော ကက်သလစ် အာခ်ဘစ်ရှော့တပါး ဝတ်ပြုပွဲကျင်းပနေစဉ်အတွင်း သတ်ဖြတ်ခြင်းခံရမှုမျိုး တခါမျှ မရှိခဲ့ဖူးပါ။

---

၄.၈ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနှင့် တာဝန်ရှိမှု 🔍

လုပ်ကြံမှုအပေါ် အစောပိုင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများသည် သက်သေအထောက်အထားများကို လွဲမှားစွာ ကိုင်တွယ်ခဲ့ခြင်း၊ သက်သေများ ခြိမ်းခြောက်ခံရခြင်းတို့ကြောင့် လုံလောက်မှုမရှိဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဝေဖန်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပြီးနောက်၊ ကုလသမဂ္ဂ အမှန်တရား ရှာဖွေရေးကော်မရှင် က လက်ယာစွန်း နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည့် ဗိုလ်မှူး ရိုဘတ်တို ဒေါ်ဘွီဆွန် (Major Roberto D'Aubuisson) သည် ရိုမီယိုကို လုပ်ကြံရန် အမိန့်ပေးခဲ့သူဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ တာဝန်ခံမှုအပိုင်းမှာ ကန့်သတ်ခံထားရဆဲ ဖြစ်ပြီး ဤလုပ်ကြံမှုသည် ခေတ်သစ်လက်တင်အမေရိက သမိုင်းတွင် နိုင်ငံရေးအရ အပြစ်ပေးအရေးယူမှုကင်းလွတ်ခြင်း (Impunity) ၏ အထင်ရှားဆုံးသော ဥပမာတခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

---

၄.၉ တစ်နိုင်ငံလုံး ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်း 🖤

ရိုမီယို ပျံလွန်တော်မူခြင်း သတင်းကြောင့် အယ်လ်ဆာဗေဒိုတခွင်ရှိ ဘုရားကျောင်းခေါင်းလောင်းများ တီးခတ်ခဲ့ကြသည်။ လူပေါင်းထောင်ချီ၍ ဆုတောင်းရန် စုဝေးခဲ့ကြပြီး မိသားစုများသည် ဗြောင်ကျကျ ငိုကြွေးခဲ့ကြသည်။ လူအများအပြားက နိုင်ငံ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ဖခင်ကြီးကို ဆုံးရှုံးလိုက်ရသကဲ့သို့ ခံစားရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ သူ၏ လုပ်ကြံခံရမှုသည် ခေတ်သစ် ဆာဗေဒိုသမိုင်းတွင် ယခင်က မကြုံစဖူးသော နက်နက်နဲနဲ ပူဆွေးသောကရောက်မှု အခြေအနေကို ဖန်တီးခဲ့သည်။

---

၄.၁၀ နိုင်ငံတကာ၏ တုံ့ပြန်မှု 🌐

ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဂျွန်ပေါလ် ၂ က ရိုမီယို ပျံလွန်တော်မူခြင်းအတွက် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး အယ်လ်ဆာဗေဒိုတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရန် ဆုတောင်းပေးခဲ့သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ကက်သလစ်ဆရာတော်ကြီးများက ဤလုပ်ကြံမှုကို ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။ သူ၏ သေဆုံးမှုသည် သူ့အား အကြမ်းမဖက် တော်လှန်ရေးနှင့် တရားမျှတမှုအတွက် ခရစ်ယာန်တို့၏ စံနမူနာပြ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သင်္ကေတတခုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးခဲ့သည်။

---

၄.၁၁ ရိုမီယို၏ အာဇာနည်အယူဝါဒ 🕊️✨

ရိုမီယိုသည် မိမိကိုယ်တိုင် သေဆုံးနိုင်ချေရှိမှုအပေါ် မကြာခဏ ပြန်လည်ဆင်ခြင်လေ့ရှိပြီး ကြောက်ရွံ့မှုကို ထုတ်ဖော်မည့်အစား ဆရာတော်တပါးသည် မိမိ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အန္တရာယ် မည်မျှပင်ရှိပါစေ မိမိ၏ ပြည်သူများအပေါ် သစ္စာရှိရှိ ရပ်တည်ရမည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ သူ၏ ထင်ရှားသော စကားတခွန်းမှာ -

💬 *"အကယ်၍ သူတို့က ကျွန်ုပ်ကို သတ်ခဲ့လျှင်၊ ကျွန်ုပ်သည် ဆာဗေဒိုပြည်သူများ၏ ရင်ထဲတွင် ပြန်လည်ရှင်သန် ထမြောက်လိမ့်မည်။"*

ဤနားလည်မှုသည် နောက်ပိုင်းတွင် ရိုမီယိုအား အသင်းတော်မှ အာဇာနည် (Martyr) တပါးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် အဓိကအချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

---

၄.၁၂ သမိုင်းဝင်အရေးပါပုံ 📈

သမိုင်းပညာရှင်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ရိုမီယို၏ လုပ်ကြံခံရမှုကို ဆာဗေဒိုသမိုင်းတွင် အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်သော အလှည့်အပြောင်းကြီးတခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် မတ်လအထိ၊ ပြည်သူအများအပြားသည် ငြိမ်းချမ်းသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်နိုင်ဆဲဖြစ်ကြောင်း မျှော်လင့်ချက် ရှိနေခဲ့ကြသော်လည်း သူ အသတ်ခံရပြီးနောက်တွင်မူ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းဖြင့် ပြောင်းလဲရန် မဖြစ်နိုင်တော့ကြောင်း ကောက်ချက်ချခဲ့ကြသည်။

လအနည်းငယ်အတွင်း အယ်လ်ဆာဗေဒိုသည် အလုံးစုံပြည်တွင်းစစ်မီးအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခဲ့သည်။

---

၄.၁၃ နိဂုံး 📝

အာခ်ဘစ်ရှော့ အော်စကာ ရိုမီယို၏ နောက်ဆုံးတရားဒေသနာသည် နှစ်ဆယ်ရာစု၏ အင်အားအကောင်းဆုံးသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အယူခံဝင်မှုများထဲမှ တခုအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ သူ၏ အသံကို ပိတ်ပစ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုသည် လုံးဝဆန့်ကျင်ဘက် ရလဒ်ကိုသာ ရရှိစေခဲ့ပြီး ရိုမီယို၏ သဝဏ်လွှာသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ တရားမျှတမှု၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးများအတွက် အလုပ်အကျွေးပြုနေသော လှုပ်ရှားမှုများကို ဆက်လက်လှုံ့ဆော်ပေးလျက်ရှိသည်။

နောက်အခန်းတွင်မူ ရိုမီယို၏ သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းအခမ်းအနား၊ မြေမြှုပ်ပွဲအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အကြမ်းဖက်မှုများ၊ ဖာရာဘွန်ဒို မာတီ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး (FMLN) ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဆာဗေဒို ပြည်တွင်းစစ်ကြီး ပေါက်ကွဲထွက်လာပုံတို့ကို ဆက်လက်လေ့လာသွားမည်ဖြစ်သည်။

#History #ArchbishopRomero #ElSalvador #Martyrdom #Biography #Knowledge