အမှောင်လောကမှ စာလွှာ (၂၆)

ချစ်လှစွာသော တူမောင်မှားထံသို့...

အခုတခါမှာတော့ ငါတို့ရဲ့ ‘လူနာ’ ရဲ့ အချစ်ရေး ဆက်ဆံရေးအပေါ်မှာပဲ ငါ ထပ်ပြီး အာရုံစိုက်လိုက်ပြန်တယ်။ အပြင်ပန်းကြည့်ရင်တော့ အခြေအနေတွေက အကောင်းဘက်မှာ ရှိနေဆဲပဲ—လူနာနဲ့ အဲဒီမိန်းကလေးဟာ တဦးပေါ်တဦး တကယ်ပဲ ဂရုစိုက်ကြတယ်၊ ကြင်နာကြတယ်၊ အလေးထားကြသလို စစ်မှန်ကြတယ်။ ဒါဆိုရင် ဒီလို ခိုင်မာတဲ့ ဆက်ဆံရေးမျိုးကို ငါတို့ဘက်က ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ဖျက်ဆီးပုပ်ပွအောင် လုပ်မလဲ?

ငါတို့ မိစ္ဆာတွေရဲ့ ထုံးစံအတိုင်း ပြုံးလိုက်စမ်း တူမောင်။ အဖြေကတော့ အင်မတန် သိမ်မွေ့လှတဲ့ ‘အတ္တကင်းခြင်း’ (Unselfishness) ဆိုတဲ့ အယူအဆအမှန်ကို တလွဲတချော် ဖြစ်အောင် ပုံဖျက်ပစ်လိုက်ဖို့ပဲ။

လူသားတွေဟာ အတ္တကင်းတယ်ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို တလွဲနားလည်နေတတ်ကြတာ ငါတို့အတွက် အကွက်ကောင်းပဲ။ သူတို့က ဒါကို အမြဲတမ်း အလျော့ပေးနေခြင်း၊ အမြဲတမ်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပေးဆပ်စွန့်လွှတ်နေခြင်းနဲ့ အမြဲတမ်း တပါးသူကိုပဲ ရှေ့တန်းတင်နေခြင်းလို့ အပေါ်ယံခွက်ထဲ ထည့်ပြီး တွေးတတ်ကြတယ်။ အစပိုင်းမှာတော့ ဒါဟာ အင်မတန် ကောင်းမွန်တဲ့ အပြုအမူလို့ ထင်ရပေမယ့် အဲဒီအထဲမှာ ရှိတဲ့ အားနည်းချက်အကွက်ကို ဦးရီး မြင်နေရတယ်။ အဲဒီအတွက် ငါပြောပြမယ့် လှည့်ကွက်တွေကို မောင်မှား... မင်း သေချာ ကိုင်တွယ်စမ်း။

ပထမနည်းဗျူဟာ - ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ ဖန်တီးပေးခြင်း

လူနာ့စိတ်ထဲမှာ “ငါ ဒါကို သူ့အတွက် လုပ်ပေးနေတာပဲ၊ ငါက သိပ်ကို အတ္တကင်းတဲ့သူပဲ” ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုး ကြီးထွားလာအောင် သွေးထိုးပေးရမယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အတွေးရဲ့ အောက်ခြေမှာတော့ တိတ်တဆိတ် မျှော်လင့်ချက်ဆိုးတခုကို အမြစ်တွယ်နေစေရမယ်။ အဲဒါကတော့—“သူဟာ ငါ့ရဲ့ ပေးဆပ်မှုကို တန်ဖိုးထားရမယ်၊ ငါ အလိုရှိတဲ့ ပုံစံအတိုင်း သူက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရမယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တမျှော်လင့်ချက်ပဲ။ အဲဒီအခါမှာတော့ သူတို့ပြောတဲ့ ‘အတ္တကင်းခြင်း’ ဆိုတာဟာ တဖက်လူကို လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ဖို့နဲ့ တခုခု ပြန်လည်ရရှိဖို့ တွက်ချက်တောင်းဆိုတဲ့ လက်နက်ဆိုးတခု သက်သက် ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။

ဒုတိယနည်းဗျူဟာ - နှစ်ဦးစလုံးကို “အတ္တကင်းဟန်” ပြိုင်စေခြင်း

ဒီနေရာမှာ အင်မတန် ပါးနပ်တဲ့ အကွက်တခုကို ငါတို့ ဆင်လို့ရတယ်။ လူနာနဲ့ အဲဒီမိန်းကလေး နှစ်ဦးစလုံးကို တဦးပေါ်တဦး ရက်ရောချင်ယောင်ဆောင်စေပြီး၊ အမြဲတမ်း အလျော့ပေးနေစေကာ၊ မိမိတို့ရဲ့ တကယ့်လိုအင်ဆန္ဒတွေကို ထုတ်မပြောဘဲ အောင့်အီးထားစေရမယ်။

သူတို့နှစ်ဦးစလုံးက ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ရိုးရိုးသားသား ထုတ်မပြောကြတဲ့အတွက် လက်တွေ့လိုအပ်ချက်တွေဟာ မြုပ်ကွယ်နေပြီး ရင်ထဲမှာ စိတ်ပျက်လက်ပျက်ဖြစ်မှုတွေက တဖြည်းဖြည်း စုပုံလာလိမ့်မယ်။ အချိန်တန်တဲ့အခါ “ငါကတော့ အများကြီး ပေးဆပ်ခဲ့ရတာပဲ၊ တဖက်လူက ဘာလို့ ငါ့ကို နားမလည်ပေးရတာလဲ” ဆိုတဲ့ ခံစားချက်မျိုး ဝင်လာပြီး၊ အချင်းချင်း မျက်နှာကွဲလွဲမှုတွေ၊ မကျေနပ်မှုတွေနဲ့ တိတ်ဆိတ်တဲ့ တင်းမာမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတော့မှာ သေချာတယ်။

တတိယနည်းဗျူဟာ - ရိုးသားစွာ ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှုကို ပိတ်ဆို့ခြင်း

ငါ သတိအပေးဆုံးအချက်ကတော့... သူတို့နှစ်ဦးဟာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ရိုးရိုးသားသား စကားပြောလာကြမယ့်အန္တရာယ်ပဲ။ မိမိတို့ရဲ့ တကယ့်လိုအပ်ချက်ကို ထုတ်ပြောပြီး စစ်မှန်တဲ့ နားလည်မှုကို ရှာဖွေသွားကြရင် ငါတို့ ပျက်စီးလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် မောင်မှား... မင်းရဲ့အလုပ်က အဲဒီလို ဖြစ်မလာအောင် တားဆီးဖို့ပဲ။ အရာရာကို ဝေဝါးနေပါစေ၊ သွယ်ဝိုက်ပြီးတော့ပဲ ပြောဆိုနေပါစေ၊ ကိုယ့်အထင်နဲ့ကိုယ် ကောက်ချက်ချတဲ့ အမှားတွေကိုပဲ ကြီးထွားနေပါစေ။

စတုတ္ထနည်းဗျူဟာ - မေတ္တာတရားကို ကိုယ်ပိုင်အတ္တအဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်ခြင်း

နောက်ဆုံးအကွက်ကတော့... တဦးပေါ်တဦး ကြင်နာပြနေတဲ့ အပြုအမူတွေကိုတောင်မှ ကိုယ့်စိတ်ထဲ နေလို့ကောင်းဖို့၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လူကောင်းလို့ မြင်စေဖို့နဲ့ ကိုယ်ပိုင်စိတ်ကျေနပ်မှုရဖို့ ဆိုတဲ့ အတ္တလမ်းကြောင်းဆီ လွှဲပစ်လိုက်ဖို့ပဲ။ အဲဒီအခါ အပြင်ပန်းကိုသာ အဓိကအာရုံစိုက်ရမယ့် စစ်မှန်တဲ့ မေတ္တာတရားဟာ ပုံစံပြောင်းသွားပြီး ကိုယ့်အတ္တကိုပဲ ဗဟိုပြုတဲ့ အတ္တဆန်မှုတခု သက်သက် ဖြစ်ကျန်ခဲ့လိမ့်မယ်။

သတိချပ်ရန် အမှောင်ပညာ

တူမောင်မှား... မှတ်ထားရမယ့် အဓိကသင်ခန်းစာကတော့ ‘အတ္တကင်းခြင်း’ ဆိုတဲ့ အပြုအမူတိုင်းဟာ တကယ်တမ်း အတ္တကင်းစင်နေတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာပဲ။

ငါတို့အတွက် အခွင့်ကောင်းကတော့ ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေနဲ့ ပေးဆပ်နေမိခြင်း၊ ရိုးသားတဲ့ ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှုတွေကို ရှောင်လွှဲနေခြင်းနဲ့ ကိုယ်ပိုင်ကြင်နာမှုကိုပဲ တဖက်လူကို ချုပ်ကိုင်ဖို့ အသုံးချနေခြင်းတွေပဲ။ ရန်သူ့နိုင်ငံတော်ရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ မေတ္တာဆိုတာ ရိုးသားခြင်း၊ အပြန်အလှန် နားလည်ပေးခြင်းနဲ့ ဘာမျှော်လင့်ချက် တောင်းဆိုချက်မှမရှိဘဲ ပေးဆပ်ခြင်းတို့အပေါ်မှာ အခြေခံတာမို့... လူနာ့ကို အဲဒီလမ်းမှန်ပေါ် ရောက်မသွားစေဘဲ အတ္တကင်းချင်ယောင်ဆောင်တဲ့ အမှောင်ကမ္ဘာထဲမှာပဲ လုံးပတ်ချာလည်နေအောင် မောင်မှား... မင်း သေချာ အကွက်ဆင်စမ်းပါ။

မင်းရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို စောင့်မျှော်လျက်...

မင်းရဲ့ ဦးရီး၊

မိစ္ဆာကြီး ဦးမှောင်