အမှောင်လောကမှ စာလွှာ (၆) - စိုးရိမ်ပူပန်မှု (Anxiety)

📖 အမှောင်လောကမှ စာလွှာ (၆) - စိုးရိမ်ပူပန်မှု (Anxiety)

မိစ္ဆာကြီး ဦးမှောင် က စစ်အတွင်းမှာ နေထိုင်နေရတဲ့ "လူနာ" နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မောင်မှား ဆီကို နောက်ထပ်စာတစောင် ရေးလိုက်ပြန်ပါတယ်။ ဒီတခါမှာတော့ သူက စိုးရိမ်ပူပန်မှု (Anxiety) အကြောင်းကို ပိုပြီး တိတိကျကျ အာရုံစိုက်ထားပါတယ်။

သူက သိမ်မွေ့ပေမဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တခုကို အခုလို စတင်ရှင်းပြထားပါတယ် -

ကြောက်ရွံ့ခြင်း (Fear) နဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း (Anxiety) ကြားမှာ ကွာခြားချက် ရှိတယ်။

• ကြောက်ရွံ့ခြင်း ဆိုတာက လက်တွေ့ကျပြီး ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အရာ (ဥပမာ- ကိုယ့်အနားမှာ ဗုံးတလုံး ကျလာတာမျိုး)။

• စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း ဆိုတာက နောင်အနာဂတ်မှာ ဘာဖြစ်လာမလဲဆိုတဲ့ "ဖြစ်နိုင်ခြေ" တွေအပေါ်မှာ မူတည်တယ်။

မိစ္ဆာနတ်ဆိုးတွေအတွက်တော့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုဟာ ပိုပြီး အသုံးဝင်ပါတယ်။

မိစ္ဆာကြီး ဦးမှောင်က မောင်မှားကို အခုလို ညွှန်ကြားပါတယ်-

"လူနာက တကယ်တမ်း အန္တရာယ်နဲ့ ကြုံလာရတဲ့အခါ အဲဒီအန္တရာယ်ကို ကောင်းကောင်း ရင်မဆိုင်နိုင်ပါစေနဲ့။ အဲဒီအစား သူ့ရဲ့စိတ်ကို 'စိတ်ကူးယဉ် ကြောက်ရွံ့မှုတွေ' နဲ့ပဲ ပြည့်နှက်နေအောင် လုပ်ထားပါ။"

လူနာကို အမြဲတမ်း ဒီလိုမျိုး တွေးနေစေရမယ်-

• “တကယ်လို့ ကြောက်စရာကောင်းတာတခုခု ဖြစ်လာရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?”

• “ငါ ဒုက္ခရောက်ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?”

• “အခြေအနေတွေ ပိုဆိုးလာရင်ကော?”

ဒီလိုအတွေးတွေဟာ တကယ့်လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်တခုမှ မလိုဘဲနဲ့ သူ့အလိုလို အင်အားကြီးထွားလာနိုင်ပါတယ်။

---

ဒါဟာ ဘာကြောင့် ဒီလောက်ထိ ထိရောက်ရတာလဲ?

လူနာဟာ စိုးရိမ်ပူပန်နေတဲ့အခါ-

1. မဖြစ်လာသေးတဲ့ အရာတွေအတွက် စိတ်ဆင်းရဲနေရတယ်။

2. စိတ်ဟာ တည်ငြိမ်မှုမရှိဘဲ ဟိုရောက်ဒီရောက် ဖြစ်နေတတ်တယ်။

3. အာရုံတွေ ပျံ့လွင့်နေတဲ့အတွက် သူ့ရဲ့ ယုံကြည်ခြင်းဟာ အားနည်းသွားတယ်။

အဆိုးဆုံးကတော့ သူဟာ "ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်" ကနေ ဝေးကွာသွားတာပါပဲ။ တကယ့်ဘဝနဲ့ တကယ့်ယုံကြည်ခြင်းဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲ ရှိတာပါ။

မိစ္ဆာကြီး ဦးမှောင်ရဲ့ အဓိကအချက်

"ရန်သူ" (ဘုရားသခင်) က လူသားတွေကို ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲ အာရုံစိုက်စေချင်တယ်။ အကြောင်းကတော့-

• ပစ္စုပ္ပန်ဟာ လက်တွေ့ကျတယ်။

• ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲ ရွေးချယ်မှုတွေကို လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်။

• ပစ္စုပ္ပန်မှာပဲ ဘုရားသခင်နဲ့ ဆက်သွယ်နိုင်တယ်။

ဒါပေမဲ့ နတ်ဆိုးတွေကတော့ အဲဒီရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို လိုချင်ကြပါတယ်။ လူသားတွေကို အောက်ပါအရာတွေထဲမှာ ပိတ်မိနေစေချင်တာပါ-

• အတိတ်ကအရာတွေအတွက် နောင်တရခြင်း။

• အနာဂတ်အတွက် ကြောက်ရွံ့ခြင်း။

• "အခုလက်ရှိ" ကလွဲလို့ ကျန်တဲ့အရာမှန်သမျှ။

---

ပရိယာယ်နောက်တခု

လူနာက ကြောက်ရွံ့စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာရင်တောင် မောင်မှားအနေနဲ့ အဲဒီအပေါ် တုံ့ပြန်ပုံကို လမ်းကြောင်းလွှဲရမယ်လို့ မိစ္ဆာကြီး ဦးမှောင်က ဆိုပါတယ်။

ဥပမာ- လူနာက အန္တရာယ်ကို ကြောက်နေရင် ကိစ္စမရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ "သူကြောက်နေတာကိုပဲ သူပြန်ကြောက်နေအောင်" လုပ်ရပါမယ်။

ဒါကြောင့် သူက ဒီလိုမျိုး ပြန်တွေးလာလိမ့်မယ်-

"ငါ ဘာလို့ ဒီလောက်တောင် ကြောက်နေရတာလဲ? ငါ ဒီလိုမျိုး မဖြစ်သင့်ဘူး။"

အခုဆိုရင် ကြောက်ရွံ့မှုဟာ အောက်ပါအရာတွေအဖြစ် အဆပေါင်းများစွာ တိုးပွားလာပါပြီ-

• ရှက်ရွံ့ခြင်း (Shame)

• မိမိကိုယ်ကို ဝေဖန်အပြစ်တင်ခြင်း (Self-criticism)

• အတွင်းစိတ် ပဋိပက္ခ (Inner conflict)

ဒါဟာ လူနာကို စိတ်မတည်မငြိမ် ဖြစ်စေပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့သွားစေတဲ့ သံသရာထဲကို တွန်းပို့လိုက်တာပါပဲ။

---

🎯 အဓိက သင်ခန်းစာ

စိုးရိမ်ပူပန်မှုဟာ အားကောင်းရတဲ့ အကြောင်းရင်းက-

• မရှိသေးတဲ့ အရာတွေအပေါ်မှာ အာရုံစိုက်စေလို့။

• အကျိုးမရှိဘဲ စွမ်းအင်တွေကို ကုန်ဆုံးစေလို့။

• ပစ္စုပ္ပန်ကနေ ကျွန်တော်တို့ကို ဆွဲထုတ်သွားလို့။

စစ်မှန်တဲ့ ခွန်အားဆိုတာ-

• လက်တွေ့အခြေအနေ ရောက်လာတဲ့အခါ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်တာ။

• ပစ္စုပ္ပန်မှာ ရှင်သန်တာ။

• "တကယ်လို့..." ဆိုတဲ့ အတွေးတွေရဲ့ ဝါးမြိုမှုကို မခံရတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။