ရီနေးဆန်းခေတ်၏ အားပြိုင်မှုနှင့် ရာဖယ် (Raphael)၏ ထည်ဝါသော လက်ရာမွန်များ
Sistine Chapel ထဲက Raphael Tapestries
Raphael ရဲ့ tapestry တွေကို ဗာတီကန်ရှိ Sistine Chapel အတွက်
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး Leo X က အထူးအမိန့်ပေးပြီး ပြုလုပ်ခိုင်းခဲ့တာပါ။
ဒီ tapestry တွေဟာ—
👉 ဘုရားကျောင်းနံရံအောက်ပိုင်းမှာ ချိတ်ဆွဲဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်
🖼️ Michelangelo နဲ့ အပြိုင်
Sistine Chapel ထဲမှာ—
- အပေါ်ဘက်မှာ 👉 Michelangelo ရဲ့ ceiling ပန်းချီ
- အောက်ဘက်မှာ 👉 Raphael ရဲ့ tapestry
ဒီလိုဖြစ်တဲ့အတွက်—
👉 Renaissance အနုပညာရှင်နှစ်ဦးကြား အပြိုင်အဆိုင်အနုပညာပြပွဲလို ဖြစ်လာပါတယ်
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
🎨 ရီနေးဆန်းခေတ်၏ အားပြိုင်မှုနှင့် ရာဖယ် (Raphael)၏ ထည်ဝါသော လက်ရာမွန်များ
၁၆ ရာစု အီတလီနိုင်ငံ၊ ဗာတီကန်၏ နန်းတော်အတွင်းဝယ် အနုပညာရနံ့များ ဖုံးလွှမ်းနေပါသည်။ ထိုစဉ်က ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး Leo X သည် သမိုင်းတွင် ကျန်ရစ်မည့် ခမ်းနားသော စီမံကိန်းတခုကို စိတ်ကူးမိသည်။ ၎င်းမှာ ကမ္ဘာကျော် Sistine Chapel ဘုရားကျောင်းကြီး၏ နံရံအောက်ခြေတွင် ချိတ်ဆွဲရန် အဖိုးတန် အထည်ပန်းချီ (Tapestry) များ ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်သည်။
⚔️ အနုပညာရှင်နှစ်ဦး၏ အားပြိုင်မှု
ထိုအချိန်က Sistine Chapel ၏ မျက်နှာကြက်တွင် Michelangelo က သူ၏ အံ့မခန်း ပန်းချီကားများကို ရေးဆွဲပြီးစီးနေပြီ ဖြစ်သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးသည် Michelangelo ၏ အနုပညာနှင့် ယှဉ်နိုင်စွမ်းရှိသော တဦးတည်းသောသူအဖြစ် ရာဖယ် (Raphael) ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ရိုးရိုးပရောဂျက်တခု မဟုတ်ဘဲ ခေတ်ပြိုင်အနုပညာရှင်ကြီး နှစ်ဦး၏ နံရံတခုပေါ်မှ အသံတိတ် အားပြိုင်ပွဲလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
🧵 လက်ရာတခု၏ ခရီးစဉ်
ရာဖယ်သည် ပန်းချီဆရာသာဖြစ်ပြီး အထည်ယက်လုပ်သူ မဟုတ်ပါ။ သူသည် သူ၏ နူးညံ့ပြီး အချိုးညီလှသော အနုပညာစွမ်းပကားကို အသုံးပြုကာ "Cartoon" ဟုခေါ်သော အရွယ်အစားတူ ပုံကြမ်းကြီးများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုပုံကြမ်းများကို ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၊ ဘရပ်ဆဲလ်မြို့ရှိ နာမည်ကျော် လက်မှုပညာရှင်များထံ ပို့ဆောင်ကာ ရွှေကြိုး၊ ငွေကြိုးများ ထည့်သွင်းကာ ယက်လုပ်စေခဲ့သည်။
ဤစီမံကိန်းသည် မည်မျှပင် ခမ်းနားသနည်းဆိုလျှင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ဘဏ္ဍာတိုက်တခုလုံး ပြောင်သလောက်နီးပါး ကုန်ကျစရိတ် များပြားခဲ့သည်။ သို့သော် ရလဒ်မှာမူ ဥရောပတခွင်မှ ဘုရင်များ အလွန်လိုချင်တပ်မက်ရလောက်အောင်ပင် လှပလွန်းလှသည်။
🇪🇸 စပိန်နိုင်ငံမှ လာသော လျှို့ဝှက်ချက်
ယခု ကျွန်ုပ်တို့ မြင်တွေ့ရမည့် လက်ရာများသည် စပိန်ဘုရင် Philip II စုဆောင်းခဲ့သော အဖိုးတန် ရတနာများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ရာဖယ်၏ မူရင်းဒီဇိုင်းကို အခြေခံ၍ နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်ယက်လုပ်ထားသော "ဒုတိယမူ" (Second Edition) များ ဖြစ်ကြသည်။
နှစ်ပေါင်းရာချီအောင် စပိန်နန်းတော်အတွင်းမှာသာ ရှိနေခဲ့သော ဤလက်ရာများသည် ယခုအခါ "Leaving Spain for the first time" ဆိုသည့်အတိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စပိန်မြေကို ကျော်လွန်၍ ကမ္ဘာသို့ လှည့်လည်ပြသလာခြင်း ဖြစ်သည်။
✨ အနုပညာ၏ တန်ဖိုး
ဤအထည်ပန်းချီများတွင် အီတလီ၏ ထိပ်တန်းဒီဇိုင်းနှင့် ဥရောပမြောက်ပိုင်း၏ အနုပညာလက်ရာများ ပေါင်းစပ်နေသည်။ ၎င်းတို့သည် ရိုးရိုးအလှဆင်ပစ္စည်းများ မဟုတ်ဘဲ Saint Peter နှင့် Saint Paul တို့၏ သက်ဝင်လှုပ်ရှားနေသော ဇာတ်လမ်းများကို ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤလက်ရာများက ကျွန်ုပ်တို့ကို ပြောပြနေသည့် အဓိကအချက်မှာ — အနုပညာဆိုသည်မှာ လှပခြင်းသက်သက်တင်မကဘဲ ဖန်တီးသူ၏ အဆင့်အတန်း၊ အာဏာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကိုပါ ဖော်ပြနေခြင်းပင် ဖြစ်ပါတော့သည်။
🎨 ရာဖယ် (Raphael) ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ?
ရာဖယ် (Raffaello Sanzio, ၁၄၈၃–၁၅၂၀) ဟာ အီတလီ Renaissance (ရီနေးဆန်း) ခေတ်ရဲ့ အထွတ်အထိပ်ကာလမှာ ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီဆရာနဲ့ ဗိသုကာပညာရှင်တဦး ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ကို လီယိုနာဒို ဒါဗင်ချီ (Leonardo da Vinci)၊ မိုက်ကယ်လန်းဂျလို (Michelangelo) တို့နဲ့အတူ ထိုခေတ်ရဲ့ အကြီးကျယ်ဆုံးသော အနုပညာရှင်ကြီး ၃ ဦး (The Trinity of Masters) ထဲက တဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြပါတယ်။
✨ သူ့အနုပညာရဲ့ ထူးခြားချက်များ
ရာဖယ်ရဲ့ လက်ရာတွေဟာ တခြားအနုပညာရှင်တွေနဲ့မတူဘဲ အောက်ပါအချက်တွေကြောင့် ထင်ရှားပါတယ် -
ပြည့်စုံနူးညံ့ခြင်း (Grace and Perfection): သူ့ရဲ့ ပန်းချီကားတွေဟာ ကြည့်လိုက်တာနဲ့ စိတ်ချမ်းမြေ့စရာကောင်းလောက်အောင် နူးညံ့သိမ်မွေ့ပြီး အရောင်အသွေး စိုပြည်လှပပါတယ်။
အချိုးအစား ညီညွတ်ခြင်း (Harmony and Balance): ပန်းချီကားထဲက လူပုံရိပ်တွေနဲ့ နောက်ခံ အခင်းအကျင်းတွေကို အင်မတန် အချိုးကျကျ နေရာချထားတတ်ပါတယ်။
နတ်သား၊ နတ်သမီးကဲ့သို့ အလှတရား: အထူးသဖြင့် သူရေးဆွဲတဲ့ မာရီယာ (Madonna) ပုံတော်တွေဟာ ကမ္ဘာမှာ အလှဆုံးနဲ့ အကြည်ညိုရဆုံး ပုံတော်တွေအဖြစ် ယနေ့တိုင် ကျော်ကြားပါတယ်။
🏛️ ထင်ရှားသော လက်ရာမွန်များ
ရာဖယ်ဟာ သက်တမ်းတိုတို (၃၇ နှစ်အထိသာ) နေထိုင်ခဲ့ရပေမဲ့ အလွန်တန်ဖိုးရှိတဲ့ လက်ရာတွေကို ချန်ထားရစ်ခဲ့ပါတယ် -
The School of Athens: ဗာတီကန်နန်းတော် နံရံမှာ ရေးဆွဲထားတဲ့ ဒီပန်းချီကားဟာ ဂရိပညာရှိကြီးတွေရဲ့ အကြောင်းကို ဖော်ပြထားပြီး ရီနေးဆန်းအနုပညာရဲ့ အကောင်းဆုံး ပြယုဂ်တခုပါ။
Sistine Madonna: နတ်မိမယ်လေးနှစ်ဦး အောက်ကနေ မော့ကြည့်နေတဲ့ ပုံစံနဲ့ ရေးဆွဲထားတဲ့ ဒီပန်းချီကားဟာ ကမ္ဘာတဝန်းမှာ အလွန်လူသိများပါတယ်။
The Transfiguration: သူကွယ်လွန်ခါနီးအထိ ရေးဆွဲခဲ့တဲ့ နောက်ဆုံးလက်ရာမွန်ကြီး ဖြစ်ပါတယ်။
👑 နိဂုံး
ရာဖယ်ဟာ အသက်ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နဲ့ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပေမဲ့ သူ့ရဲ့ အနုပညာဩဇာဟာ ဥရောပပန်းချီလောကအပေါ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ပါတယ်။ သူကွယ်လွန်တဲ့အခါမှာလည်း သူ့ကို အလွန်လေးစားတဲ့အတွက် ရောမမြို့ရှိ Pantheon (ပန်သီယွန်) နန်းတော်ကြီးအတွင်းမှာ ဂုဏ်ပြုမြှုပ်နှံခဲ့ကြပါတယ်ခင်ဗျာ။
Comments
Post a Comment