အမေရိကန် ဒီမိုကရေစီ ရဲ့ လှေကားတထစ် စနစ်ဆိုးကို အနိုင်ယူပြီး သမိုင်းသစ်ရေးထိုးခဲ့သူ- Patsy Takamoto Mink

 

အမေရိကန် ဒီမိုကရေစီ ရဲ့ လှေကားတထစ်
စနစ်ဆိုးကို အနိုင်ယူပြီး သမိုင်းသစ်ရေးထိုးခဲ့သူ- Patsy Takamoto Mink
Patsy Takamoto Mink ရဲ့ ဘဝဇာတ်ကြောင်းဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေကို အံတုပြီး ကမ္ဘာကြီးကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ခဲ့တဲ့ စိတ်ဓာတ်ခွန်အားရဲ့ ပြယုဂ်တခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟာဝိုင်ယီပြည်နယ်၊ မော်အီ (Maui) မြို့က ထူးချွန်ကျောင်းသူတဦးဖြစ်တဲ့ သူမဟာ သတ္တဗေဒနဲ့ ဓာတုဗေဒဘာသာရပ်တွေကို ဂုဏ်ထူးနဲ့ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ဆေးပညာနဲ့ လူသားတွေကို ကုသပေးဖို့ အိမ်မက်ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူမရဲ့ ရှေ့ဆက်မယ့်လမ်းကို စနစ်တကျ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေက ပိတ်ဆို့ခဲ့ပါတယ်။ သူမဟာ အမျိုးသမီးဖြစ်နေတာကြောင့်ရယ်၊ အာရှနွယ်ဖွား (ဂျပန်လူမျိုး) ဖြစ်နေတာကြောင့်ရယ်ကြောင့် ဆေးတက္ကသိုလ် ၁၂ ခုရဲ့ ငြင်းပယ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ တက္ကသိုလ်တခုကဆိုရင် သူမကို ဂျပန်နွယ်ဖွားဖြစ်ခြင်း၊ အမျိုးသမီးဖြစ်ခြင်းနဲ့ ဟာဝိုင်ယီက လာခြင်းတို့ကြောင့် "အချက်သုံးချက်နဲ့ ခြိမ်းခြောက်နေသူ" (Triple Threat) လို့တောင် သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ Patsy ဟာ အရှုံးမပေးခဲ့ပါဘူး။ သူမက "ငါ လူတွေကို ဆေးပညာနဲ့ မကုသပေးနိုင်ခဲ့ရင်၊ ဒီမတရားတဲ့ စနစ်ဆိုးကြီးကို ဥပဒေနဲ့ ကုသမယ်" လို့ သန္နိဋ္ဌာန်ချလိုက်ပါတယ်။ သူမ ဥပဒေကျောင်း တက်ခွင့်ရခဲ့တာကလည်း တိုက်ဆိုင်မှုတခုကြောင့်ပါ။ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်းက "Patsy" ဆိုတဲ့ နာမည်ကို အမျိုးသားနာမည်လို့ မှားယွင်းထင်မှတ်ပြီး သူမကို ကျောင်းလက်ခံခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ သူမ ကျောင်းကို လူကိုယ်တိုင်ရောက်သွားတဲ့အခါမှာတော့ ကျောင်းအာဏာပိုင်တွေဟာ အမျိုးသမီးတယောက်ဖြစ်နေတာကို မြင်ပြီး အတော်လေး ထိတ်လန့်သွားခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူမဟာ အောင်မြင်စွာ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှာတော့ အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်ရဲ့ ပထမဆုံးသော လူမည်း/လူရောင်စုံ အမျိုးသမီးအမတ်နဲ့ ပထမဆုံးသော အာရှနွယ်ဖွား အမျိုးသမီးအမတ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရပါတယ်။
လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်လာပြီးနောက် Patsy Mink ဟာ ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှာ Title IX လို့ခေါ်တဲ့ သမိုင်းဝင်ဥပဒေကို ပူးတွဲရေးသားပြီး အောင်မြင်စွာ ပြဌာန်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီဥပဒေဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ မည်သည့်ပညာရေးကဏ္ဍမှာမဆို ကျား၊ မ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို တရားဝင်ပိတ်ပင်တားဆီးလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဥပဒေရဲ့ အကျိုးဆက်တွေကတော့ အံ့မခန်းပါပဲ။ အားကစားလောကမှာဆိုရင် NCAA (ကောလိပ်အားကစား) မှာ ပါဝင်တဲ့ အမျိုးသမီးဦးရေဟာ ၁၉၇၁ ခုနှစ်က ၃၀,၀၀၀ သာ ရှိခဲ့ရာကနေ အခုအခါ ၂၂၅,၀၀၀ ကျော်အထိ တိုးတက်လာခဲ့ပါတယ်။
ဒီဥပဒေရဲ့ အထင်ရှားဆုံး အောင်မြင်မှုတခုကတော့ အမေရိကန် အမျိုးသမီး ဘောလုံးလက်ရွေးစင်အသင်း (USWNT) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Title IX ကြောင့် ကျောင်းတွေမှာ အမျိုးသမီးအားကစားအတွက် ဘတ်ဂျက်တွေ တိုးမြှင့်ပေးခဲ့ရတာကြောင့် အရည်အချင်းရှိတဲ့ ကစားသမားတွေ အများအပြား ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး၊ ကမ္ဘာ့ဖလား (၄) ကြိမ်နဲ့ အိုလံပစ် ရွှေတံဆိပ် (၅) ကြိမ်အထိ ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးအသင်း ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာတော့ ဒီဥပဒေကို သူမကို ဂုဏ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ "Patsy T. Mink Equal Opportunity in Education Act" လို့ အမည်ပြောင်းလဲ ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ တချိန်က သူမကို ပိတ်ဆို့ခဲ့တဲ့ တံခါးတွေကို သူမကိုယ်တိုင် ပြန်လည်ရိုက်ချိုးပြီး နောင်လာနောက်သား သန်းပေါင်းများစွာအတွက် အခွင့်အလမ်းသစ်တွေကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။