Mark Twain ရဲ့ "CANNIBALISM IN THE CARS" ဝတ္ထုတို ကို မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုချက် ဖြစ်ပါတယ်။

 

ဒါကတော့ Mark Twain ရဲ့ "CANNIBALISM IN THE CARS" ဝတ္ထုတို ကို မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုချက် ဖြစ်ပါတယ်။
မာ့ခ်တွိန်း၏ "ရထားတွဲပေါ်မှ လူသားစားပွဲတော်" ဝတ္ထုတိုသည် နိုင်ငံရေးနှင့် ဗျူရိုကရေစီယန္တရားတို့၏ အဓိပ္ပာယ်မဲ့ပုံကို သရော်ထားသည့် ပြောင်မြောက်သော လက်ရာတခု ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် မိမိတို့၏ ကြောက်မက်ဖွယ် လုပ်ရပ်များကို တရားဥပဒေကြောင်းအရ မှန်ကန်သည်ဟု ထင်မြင်စေရန် "တရားဝင် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ" ကို မည်သို့ အသုံးချတတ်သည်ကို ဤပုံပြင်က ဖော်ပြနေသည်။ ရထားတွဲအတွင်း ပိတ်မိနေသူများက မည်သူ့ကို အရင်စားမည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်အတွက် တရားဝင် မဲခွဲရွေးချယ်ပွဲများ ကျင်းပခြင်း၊ လွှတ်တော်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအတိုင်း ဆွေးနွေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခိုင်းခြင်းဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားများသည် လူ့အသက်ထက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကိုသာ ဦးစားပေးတတ်ကြပုံကို တွိန်းက လှောင်ပြောင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ "ယဉ်ကျေးသော" လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် စနစ်များအတွင်း၌ပင် လူမဆန်သော အတ္တစိတ်များ မည်သို့ ကိန်းအောင်းနေသည်ကို ဤဇာတ်လမ်းက သတိပေးနေပါသည်။
CANNIBALISM IN THE CARS Written by Mark Twain
ရထားတွဲပေါ်မှ လူသားစားပွဲတော် — [၁၈၆၇ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် မာ့ခ်တွိန်း ရေးသားသည်]
မကြာသေးမီက ကျွန်တော် စိန့်လူးဝစ် (St. Louis) မြို့သို့ အလည်သွားခဲ့ပါသည်။ ထိုမှတဆင့် အနောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာလာရာ အင်ဒီယားနားပြည်နယ်၊ တဲရီဟုတ် (Terre Haute) မြို့တွင် ရထားတဆင့်ပြောင်းစီးပြီးနောက် လမ်းခရီးဘူတာတခု၌ အသက် ၄၅ နှစ် သို့မဟုတ် ၅၀ ခန့်ရှိမည့် နူးညံ့သိမ်မွေ့ပြီး ကြင်နာတတ်မည့်ပုံပေါ်သော လူကြီးလူကောင်းတဦး တက်လာကာ ကျွန်တော့်ဘေးတွင် ဝင်ထိုင်ပါသည်။ ကျွန်တော်တို့နှစ်ဦး တနာရီခန့်ကြာအောင် အကြောင်းအရာမျိုးစုံကို ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာ စကားပြောဖြစ်ကြရာ သူသည် အလွန်ပင် အသိအမြင်ကြွယ်ဝပြီး လူမှုရေးပြေပြစ်သူတဦးဖြစ်ကြောင်း ကျွန်တော် သတိပြုမိပါသည်။ ကျွန်တော်သည် ဝါရှင်တန်မြို့မှလာသူဖြစ်ကြောင်း သိလိုက်ရသောအခါ သူသည် အများပြည်သူနှင့်ဆိုင်သော လူပုဂ္ဂိုလ်အသီးသီးအကြောင်းနှင့် လွှတ်တော်ရေးရာကိစ္စရပ်များကို ချက်ချင်းပင် မေးမြန်းပါတော့သည်။ ထိုအခါမှ သူသည် နိုင်ငံတော်ဥပဒေပြုလွှတ်တော်အတွင်းရှိ အထက်လွှတ်တော်နှင့် အောက်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ အလေ့အထများနှင့် အနေအထိုင်များအဆုံး မြို့တော်၏ နိုင်ငံရေးလောကအတွင်းရေးအကြောင်းစုံကို အလွန်နှံ့စပ်သူတဦးဖြစ်ကြောင်း ကျွန်တော် မြင်လိုက်ရပါသည်။ ထိုစဉ် လူနှစ်ဦးသည် ကျွန်တော်တို့အနီး၌ ခဏမျှရပ်တန့်သွားပြီးနောက် တဦးက ကျန်တဦးကို ဤသို့ပြောလိုက်သည် -
“ဟားရစ်၊ မင်းသာ ငါ့အတွက် ဒါလေးလုပ်ပေးမယ်ဆိုရင် ငါ မင်းကို ဘယ်တော့မှ မေ့မှာမဟုတ်ဘူးကွာ။”
ကျွန်တော့်အဖော်သစ်၏ မျက်ဝန်းများသည် သဘောကျနှစ်ခြိုက်စွာဖြင့် တောက်ပသွားပါသည်။ ထိုစကားလုံးများသည် သူ့အတွက် ပျော်ရွှင်စရာ အမှတ်တရတခုခုကို သွားရောက်ထိတွေ့လိုက်ခြင်းဖြစ်မည်ဟု ကျွန်တော် ထင်လိုက်မိပါသည်။ သို့သော် ခဏအကြာတွင်မူ သူ၏မျက်နှာသည် အတွေးနက်သွားပြီး မှိုင်တွေညှိုးငယ်သွားသည့်ပုံစံသို့ ပြောင်းလဲသွားပါသည်။ သူက ကျွန်တော့်ဘက်သို့ လှည့်ကာ ပြောသည်မှာ -
“ခင်ဗျားကို ကျွန်တော့်ဘဝရဲ့ ဇာတ်လမ်းတပုဒ် ပြောပြပါရစေ။ ဒါဟာ ကျွန်တော့်ဘဝရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်အခန်းကဏ္ဍတခုပါပဲ။ ဒီဖြစ်ရပ်တွေ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပြီးကတည်းက ကျွန်တော် ဘယ်သူ့ကိုမှ တခါမှ ထုတ်မပြောခဲ့ဖူးပါဘူး။ စိတ်ရှည်လက်ရှည် နားထောင်ပေးပါ၊ ပြီးတော့ ကျွန်တော့်စကားကို ကြားဖြတ်မပြောပါဘူးလို့ ကတိပေးပါ။”
ကျွန်တော်ကလည်း ကြားဖြတ်မပြောပါဟု ကတိပေးလိုက်ရာ သူသည် အောက်ပါ ထူးဆန်းသော စွန့်စားခန်းဇာတ်လမ်းကို စတင်ပြောပြပါတော့သည်။ တခါတရံ တက်ကြွစွာဖြင့်လည်းကောင်း၊ တခါတရံ ဝမ်းနည်းပူဆွေးစွာဖြင့်လည်းကောင်း ပြောပြနေသော်လည်း သူ၏ပြောပုံဆိုပုံမှာ အမြဲတမ်း ခံစားချက်အပြည့်နှင့် စိတ်ပါလက်ပါ ရှိလှပါသည်။

သူစိမ်းတဦး၏ ဖြစ်ရပ်မှန်ဇာတ်လမ်း
“၁၈၅၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ကျွန်တော် စိန့်လူးဝစ်မြို့ကနေ ချီကာဂိုကို ဦးတည်တဲ့ ညရထားနဲ့ ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ စုစုပေါင်း ခရီးသည် ၂၄ ယောက်ပဲ ပါပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးသူငယ်တွေ တယောက်မှ မပါပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့အားလုံး တက်ကြွပျော်ရွှင်နေကြပြီး မကြာခင်မှာပဲ ခရီးဖော်အချင်းချင်း ရင်းနှီးသွားကြပါတယ်။ ဒီခရီးစဉ်ဟာ ပျော်ရွှင်စရာကောင်းလိမ့်မယ်လို့ ထင်မှတ်ထားခဲ့ကြတာပါ။ ကျွန်တော်တို့ မကြာခင်မှာ ရင်ဆိုင်ရတော့မယ့် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ အနိဋ္ဌာရုံတွေအကြောင်းကိုတော့ ဘယ်သူတဦးတယောက်ကမှ အနည်းငယ်မျှတောင် ကြိုတင်မရိပ်မိခဲ့ကြပါဘူး။”
“ည ၁၁ နာရီမှာ နှင်းတွေ အသည်းအသန် စကျလာပါတယ်။ ဝဲလ်ဒင် (Welden) ရွာငယ်လေးကနေ ထွက်ခွာလာပြီး မကြာခင်မှာပဲ ဂျူဗလီ (Jubilee) လူနေအခြေချရာဒေသတွေဆီကို မိုင်ပေါင်းများစွာ ရှည်လျားလှတဲ့၊ အိမ်ခြေမဲ့ပြီး ခြောက်ကပ်လှတဲ့ ကွင်းပြင်ကျယ်ကြီးထဲကို ကျွန်တော်တို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပါတယ်။ သစ်ပင်၊ တောင်ကုန်း၊ ဒါမှမဟုတ် ကျောက်ဆောင် ကျောက်ခဲလေး တခုတောင် အတားအဆီးမရှိတဲ့ လေပြင်းတွေဟာ ဒီကန္တာရပြင်ကြီးပေါ်မှာ တဝုန်းဝုန်း တိုက်ခတ်နေပြီး၊ ကျဆင်းနေတဲ့ နှင်းတွေကို ပင်လယ်လှိုင်းတံပိုးတွေကြားက ရေမှုန်ရေမွှားတွေလိုပဲ တလွင့်လွင့် ဖြစ်စေပါတယ်။ နှင်းတွေကလည်း တဟုန်ထိုး ထူထပ်လာနေပြီ ဖြစ်သလို၊ ရထားအရှိန် လျော့ကျသွားတာကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် စက်ခေါင်းဟာ တိုးပွားလာတဲ့ နှင်းထုကို အခက်အခဲများစွာနဲ့ ရုန်းကန်နေရမှန်း သိသာလှပါတယ်။ တခါတရံမှာတော့ ရထားသံလမ်းပေါ်မှာ ကြီးမားတဲ့ အုတ်ဂူကြီးတွေလို စုပုံနေတဲ့ နှင်းပုံကြီးတွေကြားမှာ ရထားဟာ လုံးဝနီးပါး ရပ်တန့်သွားတတ်ပါတယ်။ စကားဝိုင်းတွေလည်း တဖြည်းဖြည်း တိတ်ဆိတ်လာပြီး ပျော်ရွှင်မှုတွေအစား စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ဖုံးလွှမ်းလာပါတယ်။ ဘယ်အိမ်ခြေနဲ့မဆို မိုင် ၅၀ လောက် ဝေးကွာတဲ့ ဒီခြောက်ကပ်လှတဲ့ ကွင်းပြင်ကြီးထဲမှာ နှင်းတွေပိတ်မိနေနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အတွေးဟာ လူတိုင်းရဲ့ စိတ်ထဲကို ရောက်ရှိလာပြီး အားလုံးရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေကို ကျဆင်းစေခဲ့ပါတယ်။
မနက် ၂ နာရီမှာတော့ လှုပ်ရှားမှုအားလုံး ရပ်တန့်သွားတဲ့အတွက် မငြိမ်မသက် အိပ်ပျော်နေရာကနေ ကျွန်တော် နိုးလာခဲ့ပါတယ်။ ထိတ်လန့်စရာ အမှန်တရားကို ချက်ချင်းပဲ သိလိုက်ရတာကတော့ ကျွန်တော်တို့ဟာ နှင်းပုံကြီးထဲမှာ သုံ့ပန်းဖြစ်နေကြပြီ ဆိုတာပါပဲ။ ‘အားလုံးပဲ ဝိုင်းကူကြဟေ့’ ဆိုတဲ့ အသံနဲ့အတူ လူတိုင်းဟာ ဝုန်းခနဲ ထကြပါတယ်။ အမှောင်ထုကြီးစိုးပြီး နှင်းမုန်တိုင်းတွေ တိုက်ခတ်နေတဲ့ ဒီတောရိုင်းညကြီးထဲကို လူတိုင်း ခုန်ဆင်းသွားကြပါတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အခုအချိန်မှာ ခဏလေး နှောင့်နှေးတာနဲ့တင် ကျွန်တော်တို့အားလုံး ပျက်စီးသွားနိုင်တယ်ဆိုတာကို သိနေကြလို့ပါ။ ဂေါ်ပြားတွေ၊ လက်တွေ၊ ပျဉ်ချပ်တွေ—နှင်းတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်မယ့် ဘာမဆို ချက်ချင်းပဲ အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။ ရထားစက်ခေါင်းရဲ့ မီးမောင်းအောက်မှာ တဝက်က အမှောင်ကျ၊ တဝက်က အလင်းကျနေတဲ့ အခြေအနေမှာ နှင်းထုကို သည်းသည်းမည်းမည်း တိုက်ခိုက်နေကြတဲ့ လူတစုရဲ့ ပုံရိပ်ဟာ တကယ်ကို ထူးခြားဆန်းပြားလှပါတယ်။
တနာရီလောက် ကြိုးစားပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အားထုတ်မှုတွေဟာ အလဟဿပဲဆိုတာ ထင်ရှားလာပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့က နှင်းပုံတခုကို ဖယ်ရှားနေတုန်းမှာပဲ မုန်တိုင်းက သံလမ်းပေါ်မှာ နှင်းပုံပေါင်း တဒါဇင်လောက်ကို ထပ်ပုံလိုက်ပါတယ်။ ဒီထက် ပိုဆိုးတာကတော့ စက်ခေါင်းက နှင်းထုကို နောက်ဆုံးအကြိမ် အားကုန်ရုန်းကန်လိုက်စဉ်မှာပဲ ဘီးတွေရဲ့ ရှေ့နောက်ဝင်ရိုး ကျိုးသွားတာကို သိလိုက်ရခြင်းပါပဲ။ သံလမ်းသာ ရှင်းနေရင်တောင် ကျွန်တော်တို့ဟာ ဘာမှမတတ်နိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေပါ။ ကျွန်တော်တို့ဟာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ပြီး ဝမ်းနည်းကြေကွဲစွာနဲ့ ရထားတွဲထဲကို ပြန်ဝင်လာခဲ့ကြပါတယ်။ မီးဖိုတွေနားမှာ စုဝေးပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အခြေအနေကို အလေးအနက် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့မှာ စားနပ်ရိက္ခာ လုံးဝမရှိတာက အဓိက အခက်အခဲပါပဲ။ ရထားနောက်တွဲမှာ ထင်းတွေအလုံအလောက် ရှိနေတဲ့အတွက် အေးခဲပြီး သေဆုံးမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့အတွက် တခုတည်းသော စိတ်သက်သာရာရစရာပါ။ နောက်ဆုံးမှာတော့ ရထားတာဝန်ခံရဲ့ စိတ်ပျက်စရာ ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုပဲ လက်ခံလိုက်ကြရပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ဒီလိုနှင်းထုထဲမှာ မိုင် ၅၀ လောက် လမ်းလျှောက်ဖို့ ကြိုးစားတာဟာ သေကြောင်းကြံစည်တာနဲ့ အတူတူပဲ ဆိုတာပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ အကူအညီလည်း မတောင်းနိုင်သလို၊ တောင်းနိုင်ရင်တောင် ဘယ်သူမှ လာနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ဟာ ဖြစ်သမျှကို ခံယူပြီး ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှု ဒါမှမဟုတ် ကယ်တင်မှုကိုပဲ သည်းခံစောင့်ဆိုင်းရတော့မှာပါ။ အဲဒီစကားတွေကို ကြားလိုက်ရတဲ့အခါမှာတော့ အကြောက်တရားကင်းဆုံး သူတောင်မှ စိတ်ထဲမှာ ခဏတာ ထိတ်ခန့်သွားမယ်လို့ ကျွန်တော် ထင်ပါတယ်။
တနာရီအတွင်းမှာပဲ စကားပြောသံတွေဟာ တိုးညှင်းတဲ့ အသံတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပြီး လေပြင်းသံတွေကြားမှာ တချက်တချက် ပျောက်ကွယ်သွားပါတယ်။ မီးအိမ်တွေဟာလည်း မှိန်ဖျော့လာပြီး၊ အများစုကတော့ ဒီလှုပ်လီလှုပ်လဲ့ အရိပ်တွေကြားမှာ လက်ရှိအခြေအနေကို မေ့နိုင်ရင်မေ့၊ အိပ်နိုင်ရင် အိပ်ဖို့အတွက် ကြိုးစားရင်း ငြိမ်သက်သွားကြပါတယ်။
အဆုံးမရှိတော့ဘူးလို့ ထင်ရတဲ့ ညကြီးဟာလည်း နောက်ဆုံးမှာ ကုန်ဆုံးသွားပြီး အရှေ့ဘက်မှာတော့ အေးစိမ့်လှတဲ့ မိုးသောက်အလင်း ရောက်ရှိလာပါတယ်။ အလင်းရောင် ရလာတာနဲ့အမျှ ခရီးသည်တွေဟာ တယောက်ပြီးတယောက် နိုးထလာကြပြီး၊ ဦးထုပ်တွေကို မတင်ကာ၊ တောင့်တင်းနေတဲ့ ခြေလက်တွေကို ဆန့်ထုတ်ရင်း ပြတင်းပေါက်ပြင်ပက ခြောက်ကပ်လှတဲ့ မြင်ကွင်းကို ကြည့်လိုက်ကြပါတယ်။ တကယ်ကိုပဲ ခြောက်ကပ်လှပါတယ်—ဘယ်သက်ရှိသတ္တဝါကိုမှ မမြင်ရသလို၊ လူနေအိမ်ခြေလည်း မရှိပါဘူး။ အရာအားလုံးဟာ အဖြူရောင် ကန္တာရပြင်ကြီးပါပဲ။ လေထဲမှာ တလွင့်လွင့် ဖြစ်နေတဲ့ နှင်းလွှာတွေနဲ့ နှင်းမှုန်တွေဟာ ကောင်းကင်ကြီးတခုလုံးကိုတောင် ဖုံးလွှမ်းနေပါတယ်။
တနေ့လုံး ကျွန်တော်တို့ဟာ စကားနည်းနည်းပဲပြောပြီး အတွေးများစွာနဲ့ ရထားတွဲတွေထဲမှာ ငေးငိုင်နေခဲ့ကြပါတယ်။ နောက်ထပ် ဆာလောင်မွတ်သိပ်စရာ၊ ခြောက်ကပ်လှတဲ့ ညတညကို ထပ်မံဖြတ်သန်းရဦးမှာပါပဲ။”
“နောက်ထပ် အာရုဏ်ဦးတခု ရောက်လာပြန်ပြီ— နောက်ထပ် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်ခြင်း၊ ဝမ်းနည်းကြေကွဲခြင်းနှင့် မောဟိုက်ငတ်မွတ်ခြင်းနေ့ရက်တရက်။ မလာနိုင်တော့သည့် အကူအညီကို မျှော်လင့်ချက်မဲ့စွာ စောင့်စားနေရသည်။ ဂယောင်ဂတမ်း အိပ်စက်ရသော ညများမှာလည်း စားသောက်ပွဲ အိပ်မက်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး နိုးလာသည့်အခါတွင်မူ အူမကြီးကို လိမ်ဆွဲနေသည့် ငတ်မွတ်ခြင်းဒဏ်ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ရပြန်သည်။
စတုတ္ထမြောက်နေ့ ကုန်ဆုံးသွားသည်— ထို့နောက် ပဉ္စမမြောက်နေ့! ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အကျဉ်းချခံထားရမှု ငါးရက်တိုင်တိုင်! လူတိုင်း၏ မျက်လုံးများတွင် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ငတ်မွတ်မှုရိပ်များ ပေါ်လွင်နေသည်။ ထိုမျက်လုံးများတွင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အရိပ်အယောင်တခု— လူတိုင်း၏ ရင်ထဲ၌ မရေမရာ ပုံဖော်နေသော်လည်း မည်သူတဦးတယောက်မျှ ထုတ်မပြောရဲသေးသော အရာတခု ခိုအောင်းနေသည်။
ဆဋ္ဌမမြောက်နေ့ ကုန်လွန်သွားပြန်သည်— သတ္တမမြောက်နေ့၏ အာရုဏ်ဦးတွင်မူ သေမင်း၏အရိပ်အောက်တွင် ရပ်တည်နေရသော လူစုသည် လူရုပ်မပေါက်တော့ဘဲ ပိန်ချောင်ကာ မျှော်လင့်ချက်မဲ့နေကြပြီ။ ယခုတော့ ထိုအရာကို ထုတ်ဖော်ရပေတော့မည်! လူတိုင်း၏ ရင်ထဲတွင် ကြီးထွားလာနေသော ထိုအရာသည် နောက်ဆုံးတွင် နှုတ်ခမ်းဖျားမှ လျှံထွက်လာရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီ! သဘာဝတရား၏ သည်းခံနိုင်စွမ်းသည် အဆုံးစွန်သို့ ရောက်ရှိသွားပြီ— သူမ အရှုံးပေးရတော့မည်။ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်မှ အရပ်ရှည်ရှည်၊ လူသေကဲ့သို့ ဖြူဖျော့နေသော ရစ်ချက် အိပ်ခ်ျ ဂတ်စတန် (Richard H. Gaston) ထရပ်လိုက်သည်။ ဘာဖြစ်လာတော့မည်ကို အားလုံးသိကြသည်။ အားလုံးက ပြင်ဆင်ထားကြပြီးဖြစ်သည်— စိတ်လှုပ်ရှားမှုဟူသမျှကို နှိပ်ကွပ်ထားကြပြီး— မကြာသေးမီက ရိုင်းစိုင်းလှသော မျက်လုံးများတွင် ယခုမူ တည်ငြိမ်အေးဆေးကာ လေးနက်သော အရိပ်အယောင်များသာ မြင်တွေ့ရတော့သည်။
“‘လူကြီးမင်းတို့... နောက်ထပ် ဆိုင်းငံ့ထားလို့ မရတော့ပါဘူး! အချိန်ကျပါပြီ! ကျန်တဲ့သူတွေ စားဖို့အတွက် ဘယ်သူ့ကို အသေခံခိုင်းရမလဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ အဆုံးအဖြတ်ပေးရပါတော့မယ်!’
အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မှ မစ္စတာ ဂျွန် ဂျေ ဝီလျံစ် ထရပ်ပြီး ပြောသည် - ‘လူကြီးမင်းတို့— တင်နက်ဆီပြည်နယ်က သိက္ခာတော်ရဆရာတော် ဂျိမ်းစ် ဆောယာ့ (James Sawyer) ကို ကျွန်တော် အမည်စာရင်း တင်သွင်းပါတယ်။’
အင်ဒီယားနားပြည်နယ်မှ မစ္စတာ ဝီလျံ အာရ် အဒမ်စ် က ‘နယူးယောက်က မစ္စတာ ဒန်နီရယ် စလုတ် (Daniel Slote) ကို ကျွန်တော် တင်သွင်းပါတယ်’ ဟု ပြောသည်။
မစ္စတာ ချားလ်စ် ဂျေ လန်ဒန် က ‘စိန့်လူးဝစ်က မစ္စတာ ဆင်မြူယယ် အေ ဘိုဝင် (Samuel A. Bowen) ကို ကျွန်တော် တင်သွင်းပါတယ်’ ဟု ဆိုသည်။
မစ္စတာ စလုတ် - ‘လူကြီးမင်းတို့— ကျွန်တော်ကတော့ နယူးဂျာစီက မစ္စတာ ဂျွန် အေ ဗန် နော့စ်ထရန်း (John A. Van Nostrand, Jun.) အတွက် အခွင့်အရေးပေးပြီး နှုတ်ထွက်လိုပါတယ်။’
မစ္စတာ ဂတ်စတန် - ‘ကန့်ကွက်သူမရှိရင်တော့ ဒီလူကြီးမင်းရဲ့ ဆန္ဒကို ခွင့်ပြုပေးပါမယ်။’
မစ္စတာ ဗန် နော့စ်ထရန်း က ကန့်ကွက်သောကြောင့် မစ္စတာ စလုတ်၏ နှုတ်ထွက်မှုကို ပယ်ချလိုက်သည်။ မစ္စတာ ဆောယာ့နှင့် မစ္စတာ ဘိုဝင်တို့၏ နှုတ်ထွက်မှုများကိုလည်း ထိုနည်းတူပင် ငြင်းပယ်လိုက်ကြသည်။
အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ်မှ မစ္စတာ အေ အယ်လ် ဘတ်စကွန် - ‘အမည်စာရင်း တင်သွင်းမှုကို ဒီမှာတင် ပိတ်သိမ်းပြီး လျှို့ဝှက်မဲစနစ်နဲ့ ရွေးချယ်ဖို့ ကျွန်တော် အဆိုတင်သွင်းပါတယ်။’
မစ္စတာ ဆောယာ့ - ‘လူကြီးမင်းတို့— ဒီလုပ်ရပ်တွေကို ကျွန်တော် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ နည်းလမ်းမကျသလို မသင့်တော်ပါဘူး။ ဒီအစီအစဉ်တွေကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ပြီး အစည်းအဝေးအတွက် ဥက္ကဋ္ဌတဦးနဲ့ ကူညီပေးမယ့် အရာရှိတွေကို အရင်ရွေးချယ်ဖို့ ကျွန်တော် အဆိုပြုပါတယ်။ ဒါမှသာ ကျွန်တော်တို့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို နားလည်သဘောပေါက်စွာနဲ့ ဆက်လုပ်နိုင်မှာပါ။’
အိုင်အိုဝါပြည်နယ်မှ မစ္စတာ ဘဲလ် - ‘လူကြီးမင်းတို့— ကျွန်တော် ကန့်ကွက်ပါတယ်။ အခုက ပုံစံတကျ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ အချိန်ဖြုန်းနေရမယ့် အချိန်မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ အစာမစားရတာ ခုနစ်ရက်ကျော်နေပြီ။ အကျိုးမရှိတဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေနဲ့ အချိန်ဖြုန်းနေတာက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဒုက္ခကို ပိုတိုးစေပါတယ်။ အခု တင်သွင်းထားတဲ့ အမည်စာရင်းတွေကို ကျွန်တော် သဘောတူပါတယ်။ ရှိနေတဲ့သူ အားလုံးလည်း သဘောတူမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်အမြင်အရတော့ သူတို့ထဲက တယောက် ဒါမှမဟုတ် တယောက်ထက်ပိုပြီး ရွေးချယ်ဖို့ ဘာကြောင့် ဆိုင်းငံ့နေရလဲဆိုတာ နားမလည်နိုင်ပါဘူး။ ကျွန်တော် အဆိုတခု တင်သွင်းချင်တာက—’
မစ္စတာ ဂတ်စတန် - ‘အဲဒါကို ကန့်ကွက်ခံရနိုင်ပြီး စည်းမျဉ်းအရ တရက် ဆိုင်းငံ့ထားရပါလိမ့်မယ်။ ဒါဆိုရင် ခင်ဗျား ရှောင်ရှားချင်တဲ့ ကြန့်ကြာမှုကိုပဲ ဖြစ်စေမှာပါ။ နယူးဂျာစီက လူကြီးမင်း—’
မစ္စတာ ဗန် နော့စ်ထရန်း - ‘လူကြီးမင်းတို့— ကျွန်တော်က ခင်ဗျားတို့ကြားထဲမှာ လူစိမ်းတယောက်ပါ။ ကျွန်တော့်ကို ပေးအပ်တဲ့ ဒီလိုဂုဏ်ထူးဆောင်မှုကို ကျွန်တော် မတောင်းဆိုခဲ့ပါဘူး၊ ပြီးတော့ ကျွန်တော် အားနာမိ—’
အလာဘားမားပြည်နယ်မှ မစ္စတာ မော်ဂန် (ကြားဖြတ်၍) - ‘မူလမေးခွန်းကို အဆုံးအဖြတ်ပေးဖို့ ကျွန်တော် အဆိုတင်သွင်းပါတယ်။’
ထိုအဆိုကို အတည်ပြုလိုက်ပြီး ဆွေးနွေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်။ အရာရှိများ ရွေးချယ်ရေး အဆိုကို အတည်ပြုလိုက်ရာ မစ္စတာ ဂတ်စတန်အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မစ္စတာ ဘလိတ်အား အတွင်းရေးမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မစ္စတာ ဟိုးလ်ကွန်း၊ မစ္စတာ ဒိုင်ယာနှင့် မစ္စတာ ဘော့ဒ်ဝင်တို့အား အမည်စာရင်း တင်သွင်းရေး ကော်မတီအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မစ္စတာ အာရ် အမ် ဟောင်လန်းအား ရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ကို ကူညီရန် စားနပ်ရိက္ခာ ကြီးကြပ်သူအဖြစ်လည်းကောင်း ရွေးချယ်လိုက်ကြသည်။
ထို့နောက် နာရီဝက်ခန့် အစည်းအဝေး ခေတ္တရပ်နားပြီး လူစုခွဲ၍ တီးတိုးညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ တူထုသံနှင့်အတူ အစည်းအဝေး ပြန်လည်စတင်သောအခါ ကော်မတီက ကင်တပ်ကီမှ မစ္စတာ ဂျော့ချ် ဖာဂူဆန်၊ လူဝီစီယားနားမှ မစ္စတာ လူစီယန် ဟာမန်နှင့် ကော်လိုရာဒိုမှ မစ္စတာ ဒဗလျူ မက်ဆစ်ခ် တို့အား အမည်စာရင်း တင်သွင်းကြောင်း အစီရင်ခံစာ တင်ပြသည်။ ထိုအစီရင်ခံစာကို လက်ခံအတည်ပြုလိုက်ကြလေသည်။”
မီဆိုရီပြည်နယ်မှ မစ္စတာ ရော်ဂျာစ်- “သဘာပတိကြီးခင်ဗျာ— အစီရင်ခံစာဟာ အခုအခါ လွှတ်တော်ရှေ့မှောက်ကို စနစ်တကျ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်တဲ့အတွက်၊ မစ္စတာ ဟာမန်းရဲ့ အမည်အစား ကျွန်တော်တို့အားလုံး ကောင်းမွန်စွာသိကျွမ်းပြီး ဂုဏ်သရေရှိလှတဲ့ စိန့်လူးဝစ်မြို့မှ မစ္စတာ လူရှပ်စ် ဟဲရစ်ရဲ့ အမည်နဲ့ အစားထိုးပြင်ဆင်ဖို့ ကျွန်တော် အဆိုတင်သွင်းပါတယ်။ လူဝီစီယားနားပြည်နယ်က လူကြီးမင်းရဲ့ မြင့်မြတ်တဲ့ စရိုက်လက္ခဏာနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာအပေါ် ကျွန်တော် အနည်းငယ်မျှ အပုပ်ချလိုတဲ့ သဘောမရှိပါဘူး— လုံးဝမရှိပါဘူး။ ဒီနေရာမှာရှိနေတဲ့ ဘယ်သူမဆို သူ့ကို လေးစားသလို ကျွန်တော်လည်း သူ့ကို လေးစားကြည်ညိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ ဒီနေရာမှာ သောင်တင်နေတဲ့ တပတ်အတွင်း သူဟာ ကျွန်တော်တို့ထဲက ဘယ်သူ့ထက်မဆို ပိုပြီး ပိန်ချုံးသွားတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကိုတော့ ဘယ်သူမှ ငြင်းလို့မရပါဘူး။ ကော်မတီဟာ ပေါ့ဆမှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ဒါမှမဟုတ် ဒီထက်ပိုဆိုးတဲ့ အမှားတခုခုကြောင့်ဖြစ်စေ တာဝန်ပျက်ကွက်ခဲ့တယ်ဆိုတာကိုလည်း ဘယ်သူမှ မျက်ကွယ်ပြုလို့မရပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူကိုယ်တိုင်ရဲ့ စေတနာဟာ ဘယ်လောက်ပဲ ဖြူစင်ပါစေ၊ တကယ်တမ်းမှာတော့ အာဟာရဓာတ် လုံးဝမရှိတော့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တဦးကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မဲပေးရွေးချယ်မှုအတွက် တင်ပြလာတဲ့အတွက်ကြောင့်—”
သဘာပတိ- “မီဆိုရီပြည်နယ်က လူကြီးမင်း ထိုင်ပါ။ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေအရ ပုံမှန်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကလွဲလို့ ကော်မတီရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို မေးခွန်းထုတ်တာကို သဘာပတိအနေနဲ့ ခွင့်မပြုနိုင်ပါဘူး။ လူကြီးမင်းရဲ့ အဆိုအပေါ် လွှတ်တော်က ဘယ်လို အရေးယူဆောင်ရွက်မှာလဲ?”
ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်မှ မစ္စတာ ဟာလီဒေး- “မစ္စတာ မက်ဆစ်ခ် အစား အိုရီဂွန်ပြည်နယ်က မစ္စတာ ဟာဗေး ဒေးဗစ်နဲ့ အစားထိုးဖို့ အစီရင်ခံစာကို ထပ်မံပြင်ဆင်လိုပါတယ်။ နယ်စပ်ဒေသက ခက်ခဲကြမ်းတမ်းတဲ့ လူနေမှုဘဝကြောင့် မစ္စတာ ဒေးဗစ်ဟာ အသားမာနေပြီလို့ လူကြီးမင်းတို့က ငြင်းခုံကြပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ လူကြီးမင်းတို့ခင်ဗျာ၊ အခုအချိန်ဟာ အသားမာတာကို အပြစ်ရှာနေရမယ့် အချိန်လား? အသေးအဖွဲကိစ္စတွေကို ဇီဇာကြောင်နေရမယ့် အချိန်လား? အရေးမပါတဲ့ ကိစ္စတွေကို ငြင်းခုံနေရမယ့် အချိန်လား? မဟုတ်ပါဘူး လူကြီးမင်းတို့၊ ကျွန်တော်တို့ အခု အလိုချင်ဆုံးက ထုထည်ပါပဲ— အနှစ်သာရ၊ အလေးချိန်နဲ့ ထုထည်— ဒါတွေဟာ အခုအချိန်မှာ အဓိက လိုအပ်ချက်တွေပါပဲ။ အရည်အချင်း၊ ပါရမီ ဒါမှမဟုတ် ပညာအရည်အချင်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော့်ရဲ့ အဆိုကို အခိုင်အမာ တင်သွင်းပါတယ်။”
မစ္စတာ မော်ဂန် (စိတ်လှုပ်ရှားစွာဖြင့်)- “သဘာပတိကြီးခင်ဗျာ— ဒီပြင်ဆင်ချက်ကို ကျွန်တော် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ပါတယ်။ အိုရီဂွန်က လူကြီးမင်းဟာ အသက်ကြီးနေပြီဖြစ်တဲ့အပြင် အသားထက် အရိုးက ပိုကြီးနေတာပါ။ ဗာဂျီးနီးယားက လူကြီးမင်းကို ကျွန်တော် မေးချင်တာက ကျွန်တော်တို့ အလိုရှိတာဟာ ခိုင်မာတဲ့ အာဟာရအစား စွပ်ပြုတ်ရည်လား? ကျွန်တော်တို့ကို အရိပ်အယောင်တွေနဲ့ လှည့်စားချင်တာလား? ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဒုက္ခတွေကို အိုရီဂွန်က တစ္ဆေတကောင်နဲ့ လှောင်ပြောင်ချင်တာလား? သူ့ပတ်ပတ်လည်က စိုးရိမ်ပူပန်နေတဲ့ မျက်နှာတွေကို သူကြည့်နိုင်ပါ့မလား၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဝမ်းနည်းနေတဲ့ မျက်လုံးတွေကို သူ စိုက်ကြည့်နိုင်ပါ့မလား၊ မျှော်လင့်တကြီး ဖြစ်နေတဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နှလုံးခုန်သံတွေကို သူနားထောင်နိုင်ပါ့မလား၊ ပြီးတော့မှ ဒီငတ်မွတ်ခေါင်းပါးနေတဲ့ လူလိမ်ကြီးကို ကျွန်တော်တို့ဆီ အတင်းထိုးထည့်ဦးမှာလား? ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဆိုးရွားလှတဲ့ အခြေအနေ၊ အတိတ်က ဝမ်းနည်းစရာတွေနဲ့ မှောင်မိုက်တဲ့ အနာဂတ်ကို သူစဉ်းစားနိုင်ပါ့မလား၊ ပြီးတော့မှ အိုရီဂွန်ရဲ့ ဧည့်ဝတ်မကျေတဲ့ ကမ်းခြေက ရောက်လာတဲ့ ဒီအပျက်အစီး၊ ဒီအမှိုက်၊ ဒီယိုင်နဲ့နေတဲ့ လူလိမ်၊ ဒီအဖုအထစ်တွေနဲ့ ခြောက်ကပ်နေတဲ့ လေလွင့်သူကို ကျွန်တော်တို့ကို သနားညှာတာမှုမရှိဘဲ အတင်းအကျပ် ပေးအပ်ဦးမှာလား? ဘယ်တော့မှ မဖြစ်နိုင်ဘူး!” [လက်ခုပ်သံများ]
ပြင်းထန်တဲ့ ငြင်းခုံမှုတွေအပြီးမှာတော့ အဆိုပါ ပြင်ဆင်ချက်ကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရာ ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့ပါတယ်။ ပထမပြင်ဆင်ချက်အရ မစ္စတာ ဟဲရစ်ကို အစားထိုးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနောက် မဲပေးရွေးချယ်မှု စတင်ခဲ့ပါတယ်။ မဲငါးကြိမ်အထိ ရလဒ်မထွက်ခဲ့ပါဘူး။ ခြောက်ကြိမ်မြောက် မဲခွဲမှုမှာတော့ မစ္စတာ ဟဲရစ်ဟာ မိမိကိုယ်တိုင်ကလွဲလို့ အားလုံးရဲ့ ထောက်ခံမဲနဲ့ ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီနောက် သူ့ရဲ့ ရွေးချယ်ခံရမှုကို တခဲနက် ထောက်ခံအတည်ပြုဖို့ အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပေမဲ့ သူကိုယ်တိုင်က သူ့ကို ပြန်လည်ကန့်ကွက်မဲပေးခဲ့တာကြောင့် အဆိုပါ အဆို ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့ပါတယ်။
“မစ္စတာ ရက်ဒ်ဝေး (Mr. Radway) က ကျန်ရှိနေသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကို လွှတ်တော်က ဆက်လက်တင်မြှောက်ရန်နှင့် နံနက်စာအတွက် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဆိုမှာ အတည်ဖြစ်သွားခဲ့သည်။
“ပထမအကြိမ် မဲခွဲရာတွင် သရေဖြစ်နေခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင်တဝက်က ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတဦး၏ နုပျိုမှုကို သဘောကျပြီး ကျန်တဝက်က အခြားတဦး၏ ထွားကျိုင်းသော ခန္ဓာကိုယ်ကို သဘောကျနေကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သဘာပတိက ခန္ဓာကိုယ်ထွားသူ မစ္စတာ မက်ဆစ် (Mr. Messick) ဘက်မှ အဆုံးအဖြတ်မဲ ပေးခဲ့သည်။ ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ရှုံးနိမိတ်ပြသွားသော မစ္စတာ ဖာဂူဆန် (Mr. Ferguson) ၏ မိတ်ဆွေများကြားတွင် မကျေနပ်မှုများ အတော်အတန် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး မဲအသစ်ပြန်ခွဲရန် တောင်းဆိုမှုများ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအတောအတွင်း အစည်းအဝေး ရွှေ့ဆိုင်းရန် အဆိုမှာ အတည်ဖြစ်သွားသဖြင့် အစည်းအဝေးမှာ ချက်ချင်းပင် ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။
“ညစာအတွက် ပြင်ဆင်မှုများက ဖာဂူဆန်ဘက်တော်သားများ၏ မကျေနပ်ချက်များကို အတော်ကြာအောင် မေ့လျော့သွားစေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့က ထိုကိစ္စကို တဖန်ပြန်လည်တင်ပြရန် ကြိုးစားသည့်အချိန်မှာပင် ‘မစ္စတာ ဟဲရစ် (Mr. Harris) အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီ’ ဟူသော ဝမ်းမြောက်ဖွယ် ကြေညာချက်ကြောင့် ထိုအတွေးများအားလုံး လွင့်စင်သွားခဲ့ရသည်။
“ကျွန်ုပ်တို့သည် ရထားထိုင်ခုံ နောက်မှီများကို ထောက်ကန်ကာ စားပွဲများအဖြစ် ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ ပြီးနောက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံခဲ့ရသည့် ခုနစ်ရက်တာအတွင်း ကျွန်ုပ်တို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရသမျှတွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သော ထိုညစာအတွက် ကျေးဇူးတင်စိတ်များဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ထိုင်လိုက်ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နာရီအနည်းငယ်က အခြေအနေနှင့် ယခုမှာ မည်မျှပင် ကွာခြားသွားလိုက်ပါသနည်း။ ထိုစဉ်က မျှော်လင့်ချက်မဲ့ခြင်း၊ ဝမ်းနည်းကြေကွဲခြင်း၊ ငတ်မွတ်ခြင်း၊ ပူပန်သောကရောက်ခြင်းနှင့် အသည်းအသန်ဖြစ်ခြင်းတို့သာ ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုမူ ကျေးဇူးတင်ခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းခြင်းနှင့် စကားလုံးဖြင့် ဖော်ပြ၍မရနိုင်သော ဝမ်းမြောက်ခြင်းတို့ ရှိနေခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ ကျွန်ုပ်၏ ဖြစ်ရပ်မှန်ဘဝတွင် အပျော်ဆုံးအချိန်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ကျွန်ုပ်သိသည်။ လေများက တဝုန်းဝုန်းတိုက်ခတ်နေပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ အကျဉ်းထောင်သဖွယ် ရထားတွဲပေါ်သို့ နှင်းများကို သောင်းကျန်းစွာ သယ်ဆောင်လာသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ထပ်မံ၍ ဒုက္ခမပေးနိုင်တော့ပေ။ ကျွန်ုပ် ဟဲရစ်ကို သဘောကျသည်။ သူသည် ယခုထက်ပို၍ နူးညံ့လျှင် ကောင်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ဟဲရစ်ထက် ကျွန်ုပ်နှင့် ပို၍ကိုက်ညီသူ သို့မဟုတ် ကျွန်ုပ်ကို အတိုင်းအတာတခုအထိ စိတ်ကျေနပ်မှု ပေးနိုင်သူ တယောက်မှ မရှိခဲ့ဖူးကြောင်း ကျွန်ုပ် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောရဲသည်။ မက်ဆစ်သည်လည်း အတော်အတန် ကောင်းမွန်သော်လည်း အနံ့အနည်းငယ် ပြင်းလှသည်။ စစ်မှန်သော အာဟာရနှင့် အသားနူးညံ့မှုအတွက်ဆိုလျှင်တော့ ကျွန်ုပ်ကို ဟဲရစ်ကိုသာ ပေးပါ။ မက်ဆစ်တွင်လည်း ကောင်းကွက်များ ရှိပါသည်။ ၎င်းကို ကျွန်ုပ် မငြင်းသလို ငြင်းလိုစိတ်လည်း မရှိပါ။ သို့သော် သူသည် နံနက်စာအတွက်ဆိုလျှင် ရှေးဟောင်း မမ်မီရုပ်အလောင်းတခုထက် ပို၍ မသင့်တော်ပါ၊ အနည်းငယ်မျှပင် မသင့်တော်ပါ။ ပိန်သလားဆိုလျှင်တော့... ဘုရားရေ... မာလိုက်တာလည်း လွန်ပါရော။ သင် စိတ်ကူးကြည့်လို့တောင် ရမှာမဟုတ်ပါဘူး။”
“ခင်ဗျား ပြောချင်တာက—”
“ခဏလေးပါ၊ ကျွန်တော့်ကို စကားမဖြတ်ပါနဲ့ဦး။ နံနက်စာစားပြီးတဲ့နောက် ကျွန်တော်တို့ ဒက်ထရွိုက် (Detroit) က မစ္စတာ ဝေါ်ကာ (Mr. Walker) ဆိုသူကို ညစာအတွက် ရွေးချယ်လိုက်ကြတယ်။ သူက တကယ်ကို ကောင်းပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ သူ့ဇနီးဆီတောင် ကျွန်တော် စာရေးလိုက်ပါသေးတယ်။ သူက တကယ်ကို ချီးကျူးထိုက်သူပါ။ ကျွန်တော် ဝေါ်ကာကို အမြဲတမ်း သတိရနေမှာပါ။ သူက အသားစိမ်းတာ အနည်းငယ်ရှိပေမဲ့ အရမ်းကို ကောင်းပါတယ်။ နောက်တနေ့ မနက်မှာတော့ အလာဘားမား (Alabama) က မော်ဂန် (Morgan) ကို နံနက်စာအဖြစ် စားကြတယ်။ သူက ကျွန်တော် စားဖူးသမျှထဲမှာ အကောင်းဆုံး လူသားတယောက်ပါပဲ။ ချောမောတယ်၊ ပညာတတ်တယ်၊ ယဉ်ကျေးတယ်၊ ဘာသာစကား အတော်များများကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် ပြောနိုင်တယ်— ပြီးပြည့်စုံတဲ့ လူကြီးလူကောင်း တယောက်ပါပဲ၊ တကယ်ကို ပြီးပြည့်စုံတဲ့ လူကြီးလူကောင်းဖြစ်ပြီး အရည်ရွှမ်းလှပါတယ်။ ညစာအတွက်တော့ အော်ရီဂွန် (Oregon) က အဖိုးကြီးတယောက်ကို စားကြတယ်၊ သူကတော့ လိမ်ညာမှုတခုပါပဲ၊ ယုံမှားသံသယဖြစ်စရာ မရှိပါဘူး— အိုမင်းပြီး အရိုးငေါငေါနဲ့၊ မာလိုက်တာလည်း ဘယ်သူမှ ပုံဖော်လို့တောင် ရမှာမဟုတ်ဘူး။ နောက်ဆုံးတော့ ကျွန်တော်က ‘လူကြီးမင်းတို့၊ ခင်ဗျားတို့ သဘောရှိသလို လုပ်နိုင်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်ကတော့ နောက်တကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပတဲ့အထိ စောင့်ပါ့မယ်’ လို့ ပြောလိုက်တယ်။ အီလီနွိုက် (Illinois) က ဂရင်းစ် (Grimes) ကလည်း ‘လူကြီးမင်းတို့၊ ကျွန်တော်လည်း စောင့်ပါ့မယ်။ ထောက်ခံချက်ပေးစရာ တခုခုရှိတဲ့သူကို ခင်ဗျားတို့ ရွေးချယ်တဲ့အခါမှပဲ ကျွန်တော် ပြန်ပါဝင်ပါ့မယ်’ လို့ ပြောခဲ့တယ်။ မကြာခင်မှာပဲ အော်ရီဂွန်က ဒေးဗစ် (Davis) အပေါ် အားလုံးက မကျေမနပ်ဖြစ်နေကြတာ ထင်ရှားလာတယ်။ ဒါကြောင့် ဟဲရစ်ကို စားပြီးကတည်းက ရှိခဲ့တဲ့ သာယာတဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားတွေကို ဆက်ထိန်းထားနိုင်ဖို့ ရွေးကောက်ပွဲတခု ထပ်ခေါ်ခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီမှာ ဂျော်ဂျီယာ (Georgia) က ဘေကာ (Baker) ကို ရွေးချယ်လိုက်ကြတယ်။ သူက တကယ်ကို ပြောင်မြောက်လှပါတယ်။ အင်း... အဲဒီနောက်မှာတော့ ဒူးလစ်တဲလ် (Doolittle) ရယ်၊ ဟော့ကင်းစ် (Hawkins) ရယ်၊ မက်ကယ်ရွိုင်း (McElroy) (မက်ကယ်ရွိုင်းကျတော့ သူက အရမ်းပုပြီး ပိန်လွန်းလို့ တိုင်တောမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်)၊ ပန်းရော့ဒ် (Penrod)၊ စမစ် (Smith) နှစ်ယောက်၊ ဘိုင်လေ (Bailey) (ဘိုင်လေက သစ်သားခြေတု တဖက်ပါနေတော့ တော်တော်လေး ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်သွားတယ်၊ ဒါပေမဲ့ တခြားအပိုင်းတွေကတော့ ကောင်းပါတယ်)၊ နောက်ပြီး အိန္ဒိယကောင်လေးတယောက်၊ လက်လှည့်ဂီတဆရာတယောက်နဲ့ ဘတ်ခ်မင်စတာ (Buckminster) လို့ခေါ်တဲ့ လူကြီးလူကောင်းတယောက်— သူကတော့ အဖော်လုပ်ဖို့လည်း မကောင်း၊ နံနက်စာအတွက်လည်း ဘာမှ အသုံးမကျတဲ့ လေလွင့်လူစားမျိုးပါ။ ကျွန်တော်တို့ကို လာကယ်တဲ့သူတွေ မရောက်ခင် သူ့ကို အရင်ရွေးချယ်လိုက်နိုင်တာ ကံကောင်းသွားတာပေါ့။”
“အဲဒီတော့ နောက်ဆုံးမှာ ကယ်ဆယ်ရေးတွေ ရောက်လာတာပေါ့နော်?”
“ဟုတ်ကဲ့၊ ရွေးကောက်ပွဲပြီးပြီးချင်း သာယာတဲ့ မနက်ခင်းတခုမှာ ရောက်လာခဲ့တာပါ။ ဂျွန် မာဖီ (John Murphy) ကို ရွေးချယ်ထားတဲ့အချိန်ပေါ့၊ သူက အကောင်းဆုံးရွေးချယ်မှုဖြစ်ကြောင်း ကျွန်တော် သက်သေခံရဲပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျွန် မာဖီကတော့ ကျွန်တော်တို့ကို လာကယ်တဲ့ ရထားနဲ့အတူ အိမ်ကို ပြန်ပါလာခဲ့ပြီး မုဆိုးမ ဟဲရစ်နဲ့ လက်ထပ်လိုက်ပါတယ်—”
“ဟဲရစ်ရဲ့ ဇနီးလား—”
“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပထမဆုံး ရွေးချယ်ခံရသူရဲ့ ဇနီးပေါ့ဗျာ။ သူက သူမနဲ့ လက်ထပ်ခဲ့ပြီး အခုအချိန်အထိ ပျော်ရွှင်၊ လေးစားခံရပြီး ချမ်းသာကြွယ်ဝနေဆဲပါပဲ။ အို... ဒါဟာ ဝတ္ထုတပုဒ်လိုပါပဲ၊ တကယ့် ရိုမန့်စ် (Romance) တခုလိုပါပဲ။ ဒီနေရာက ကျွန်တော် ဆင်းရမယ့်နေရာပါ ခင်ဗျာ၊ ခင်ဗျားကို နှုတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ်။ ခင်ဗျား အဆင်ပြေတဲ့ တနေ့နေ့မှာ ကျွန်တော့်ဆီမှာ တရက် နှစ်ရက်လောက် လာတည်းဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ ခင်ဗျားကို ကျွန်တော် သဘောကျတယ်၊ ခင်ဗျားအပေါ် ခင်မင်တွယ်တာမှုလည်း ရှိသွားပြီ။ ခင်ဗျားကို ဟဲရစ်ကို သဘောကျသလိုမျိုး ကျွန်တော် သဘောကျနိုင်ပါတယ် ခင်ဗျာ။ ကောင်းသောနေ့ ဖြစ်ပါစေ၊ ခရီးလမ်းလည်း သာယာပါစေ။”
သူ ထွက်သွားလေပြီ။ ကျွန်ုပ်သည် တသက်တာတွင် တခါမျှ ဤမျှ အံ့အားသင့်ကာ၊ စိတ်ပျက်ပြီး ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ဖူးခြင်း မရှိပါ။ သို့သော် ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ထဲတွင်မူ သူထွက်သွားသည်ကို ဝမ်းမြောက်နေမိသည်။ သူ၏ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သော အမူအရာနှင့် နူးညံ့သော အသံရှိသော်လည်း၊ သူ၏ ငတ်မွတ်နေသော မျက်လုံးများက ကျွန်ုပ်ဘက်သို့ လှည့်လာတိုင်း ကျွန်ုပ် တုန်လှုပ်နေမိခဲ့သည်။ သူ၏ အန္တရာယ်ရှိသော ခင်မင်တွယ်တာမှုကို ကျွန်ုပ် ရရှိခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကွယ်လွန်သူ ဟဲရစ်၏ အဆင့်အတန်းနီးပါး ကျွန်ုပ်ကို သတ်မှတ်ထားကြောင်း ကြားလိုက်ရချိန်တွင်မူ ကျွန်ုပ်၏ နှလုံးခုန်သံပင် ရပ်တန့်သွားမတတ် ခံစားလိုက်ရသည်။
ကျွန်ုပ်သည် ဖော်ပြ၍မရနိုင်လောက်အောင် ဝေခွဲမရ ဖြစ်နေခဲ့သည်။ သူ၏ စကားကို ကျွန်ုပ် မယုံကြည်သည် မဟုတ်ပါ။ အမှန်တရား၏ လေးနက်မှုများ ကပ်ငြိနေသော ထိုသို့သော ထွက်ဆိုချက်မျိုးမှ အချက်တခုချင်းစီကို ကျွန်ုပ် သံသယ မဖြစ်မိပါ။ သို့သော် ထို ကြောက်မက်ဖွယ် ကိစ္စရပ်များက ကျွန်ုပ်ကို လွှမ်းမိုးထားပြီး ကျွန်ုပ်၏ အတွေးများကို ရှုပ်ထွေးသွားစေသည်။ ထိုစဉ် ရထားထိန်းက ကျွန်ုပ်ကို ကြည့်နေသည်ကို တွေ့သဖြင့် “အဲဒီလူက ဘယ်သူလဲ” ဟု ကျွန်ုပ် မေးလိုက်သည်။
“သူက တချိန်က ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အမတ် တယောက်ပါ၊ တော်လည်း တော်တဲ့သူပါ။ ဒါပေမဲ့ ရထားနှင်းပိတ်မိတုန်းက သူ ပါသွားပြီး အငတ်ဘေးနဲ့ သေလုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။ အဲဒီမှာ အအေးမိတာရော၊ အစာငတ်တာရောကြောင့် သူ စိတ်ဖောက်ပြန်သွားပြီး နောက်ပိုင်း နှစ်လ၊ သုံးလလောက်အထိ ဖျားနာခဲ့ဖူးတယ်။ အခုတော့ သူ အကောင်းအတိုင်းပါပဲ၊ ဒါပေမဲ့ သူက စိတ်စွဲလမ်းနေတဲ့ ရောဂါ (Monomaniac) တခု ရှိနေတယ်။ အဲဒီ အကြောင်းအရာဟောင်းကို စပြောမိပြီဆိုရင် သူ ပြောနေတဲ့ ရထားတွဲပေါ်က လူတစုလုံးကို စားပြီးတဲ့အထိ မရပ်တော့ဘူး။ အခုလည်း သူ ဒီနေရာမှာ ဆင်းရမှာမို့လို့သာပေါ့၊ မဟုတ်ရင် အကုန်လုံးကို စားပြီးလောက်ပြီ။ သူက နာမည်တွေကိုလည်း အကုန်အလွတ်ရနေတာ။ လူတွေအကုန်လုံးကို သူ စားပြီးသွားလို့ သူတယောက်တည်း ကျန်တဲ့အခါတိုင်းမှာ သူက အမြဲတမ်း ဒီလိုပြောလေ့ရှိတယ်— ‘အဲဒီနောက်မှာတော့ ထုံးစံအတိုင်း နံနက်စာအတွက် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ အချိန်ရောက်လာခဲ့တယ်၊ ကန့်ကွက်မယ့်သူ မရှိတာကြောင့် ကျွန်တော့်ကိုပဲ စနစ်တကျ ရွေးချယ်လိုက်ကြတယ်။ အဲဒီနောက်မှာလည်း ဘယ်သူမှ ကန့်ကွက်ခြင်း မရှိတာကြောင့် ကျွန်တော် ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်လိုက်တယ်။ အဲဒါကြောင့် ကျွန်တော် ဒီကို ရောက်နေတာပေါ့။’”
ကျွန်ုပ်သည် သွေးဆာနေသော လူသားစား တဦး၏ ဖြစ်ရပ်မှန် အတွေ့အကြုံများကို နားထောင်ခဲ့ရသည် မဟုတ်ဘဲ၊ စိတ်ရူးပေါက်နေသူတဦး၏ အန္တရာယ်မရှိသော စိတ်ကူးယဉ်မှုများကိုသာ နားထောင်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိလိုက်ရသဖြင့် ဖော်ပြ၍မရနိုင်လောက်သော စိတ်သက်သာရာရမှုကို ခံစားလိုက်ရတော့သည်။