ရှာ့ထရက်စ် ကသီဒြယ် (Chartres Cathedral) - ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်ဆောင် အနုပညာ

 

ရှာ့ထရက်စ် ကသီဒြယ် (Chartres Cathedral) - ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ ဂုဏ်ဆောင် အနုပညာ

လူအများစုက "နော်တာဒိန်း" (Notre-Dame) ဆိုတာနဲ့ ပဲရစ်မြို့က ဘုရားကျောင်
းကိုပဲ ပြေးမြင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရှာ့ထရက်စ်မြို့မှာရှိတဲ့ ဒီကသီဒြယ်ဟာ ပဲရစ်မြို့နဲ့ မိုင် ၅၀ ခန့် ဝေးကွာတဲ့နေရာမှာ သီးခြား တည်ရှိတာဖြစ်ပြီး၊ ပြင်သစ်ဂေါ့သစ် (Gothic) ဗိသုကာပညာရဲ့ အထွတ်အထိပ်လို့ သတ်မှတ်ကြပါတယ်။

၁။ "ရှာ့ထရက်စ် အပြာရောင်" နှင့် မှန်စီရွှေချ အနုပညာ

ဒီဘုရားကျောင်းဟာ ကမ္ဘာကျော်တဲ့ မှန်စီရွှေချ (Stained Glass) ပြတင်းပေါက်ပေါင်း ၁၇၆ ခု ရှိပါတယ်။

• ရှာ့ထရက်စ် အပြာရောင် (Chartres Blue): ၁၂ ရာစုက ဖော်စပ်ခဲ့တဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်ပြီး၊ ဘယ်သူမှ ပြန်လည်တုပလို့ မရနိုင်တဲ့ ထူးခြားပြီး နက်မှောင်တဲ့ အပြာရောင် မှန်တွေကြောင့် နာမည်ကြီးပါတယ်။

• ရှေးမူမပျက် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှု: ပဲရစ်က နော်တာဒိန်းဟာ တော်လှန်ရေးနဲ့ မီးလောင်မှုတွေကြောင့် ပျက်စီးမှုတွေ ရှိခဲ့ပေမဲ့၊ ရှာ့ထရက်စ်ကတော့ မူလလက်ရာ ၈၀% ခန့်ကို ဒီနေ့အထိ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့စစ်အတွင်းမှာ ဒီမှန်တွေကို တခုချင်း ဖြုတ်ပြီး ဘေးကင်းရာမှာ ဝှက်ထားခဲ့ကြပါတယ်။

၂။ လမ်းပြမြေပုံ (The Labyrinth)

ဘုရားကျောင်း အလယ်ကြမ်းပြင်မှာ ၁၃ ရာစုကတည်းက ပြုလုပ်ထားတဲ့ "ဝင်္ကပါ" လမ်းကြောင်း တခု ရှိပါတယ်။

• ရည်ရွယ်ချက်: ဒါဟာ လူကို မျက်စိလည်အောင် လုပ်တဲ့ ဝင်္ကပါ မဟုတ်ပါဘူး။ ခရစ်ယာန် ဘုရားဖူးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အပြစ်တွေကို နောင်တရဖို့နဲ့ ဘုရားသခင်ဆီကို သွားတဲ့ လမ်းကြောင်းကို ရည်ညွှန်းပြီး ဒီလမ်းကြောင်းပေါ်မှာ ဒူးထောက် သွားကြပါတယ်။ ပဲရစ်က နော်တာဒိန်းမှာတော့ ဒီလို ဝင်္ကပါမျိုး မရှိပါဘူး။

၃။ ဗိသုကာ လက်ရာနှင့် မတူညီသော ဘုရားကျောင်းမျှော်စင်များ

ရှာ့ထရက်စ်ရဲ့ အသိသာဆုံး ထူးခြားချက်ကတော့ ရှေ့မျက်နှာစာက မျှော်စင်နှစ်ခု မတူညီခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

• တောင်ဘက်မျှော်စင်: ရိုးရှင်းတဲ့ ၁၂ ရာစုလက်ရာ ဖြစ်ပါတယ်။

• မြောက်ဘက်မျှော်စင်: ၁၆ ရာစုမှာ ပိုမို ဆန်းကြယ်တဲ့ လက်ရာနဲ့ ပြန်လည် တည်ဆောက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

• ပဲရစ်နှင့် ခြားနားချက်: ပဲရစ်က နော်တာဒိန်းမှာတော့ မျှော်စင်နှစ်ခုဟာ ထိပ်ညီပြီး ပုံစံတူ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ မြင့်မြတ်သော ဝတ်ရုံတော် (Sancta Camisa)

ဒီဘုရားကျောင်းမှာ ယေရှုခရစ်တော်ကို ဖွားမြင်စဉ်က မယ်တော်မာရိ ဝတ်ဆင်ခဲ့တယ်လို့ ယုံကြည်ကြတဲ့ ဝတ်ရုံတော် ကို သိမ်းဆည်းထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရှာ့ထရက်စ်ဟာ ဥရောပမှာ ဘုရားဖူး အများဆုံးလာရာ နေရာတခု ဖြစ်နေတာပါ။ (ပဲရစ်မှာတော့ "ဆူးသရဖူ" ကို ထိန်းသိမ်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။)

၅။ နွေဦးနေရောင်ခြည် အမှတ်အသား (St. John's Day Nail)

ဘုရားကျောင်းရဲ့ တောင်ဘက်မှာ ထူးခြားတဲ့ နက္ခတ္တဗေဒ လက်ရာတခု ရှိပါတယ်။ နှစ်စဉ် ဇွန်လ ၂၁ ရက် (Summer Solstice) နေ့လယ် ၁၂ နာရီ တိတိမှာ၊ ပြတင်းပေါက် အပေါက်ငယ်လေးကနေ နေရောင်ခြည်ဟာ ကြမ်းပြင်ပေါ်က သံမှိုရိုက်ထားတဲ့ နေရာကို ကွက်တိ ကျရောက်ပါတယ်။ ဒါဟာ ရှေးခေတ် ဗိသုကာပညာရှင်တွေရဲ့ သင်္ချာနဲ့ နက္ခတ္တဗေဒ ကျွမ်းကျင်မှုကို ပြသနေတာပါ။

---

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော်:

အကယ်၍ သင်ဟာ မျှော်စင်နှစ်ခု မတူတာ ကို တွေ့ရပြီး၊ အထဲမှာ နက်မှောင်တဲ့ အပြာရောင် အလင်းတန်းတွေကို မြင်ရရင် ဒါဟာ ရှာ့ထရက်စ် (Chartres) ဖြစ်ပါတယ်။ အကယ်၍ မျှော်စင်နှစ်ခုက ပုံစံတူ လေးထောင့်ပုံစံဖြစ်ပြီး မြစ်ဘေးမှာရှိရင် ဒါဟာ ပဲရစ် (Paris) က နော်တာဒိန်း ဖြစ်ပါတယ်။