Calaveras ခရိုင်က ဖားကလေး Mark Twain

 

 "Calaveras ခရိုင်က ဖားကလေး"
ဇာတ်လမ်း ဟာ
"အမေရိကန် စာပေလောက၏ ဖခင်ကြီးဟု တင်စားရသော Mark Twain ကို ကမ္ဘာကျော်စေခဲ့သည့် သူ၏ အစောဆုံးနှင့် အောင်မြင်ဆုံး ဟာသလက်ရာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။"

မာ့ခ်တွိန်းရဲ့ ပြောင်မြောက်လှတဲ့ ဒီဟာသဇာတ်လမ်းတိုဟာ အပေါ်ယံကြည့်ရင် ရယ်စရာသက်သက်လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ အတွင်းသားမှာတော့ လူ့သဘာဝရဲ့ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲမှုနဲ့ အားနည်းချက်တွေကို ပါးပါးလေး လှောင်ပြောင်ထားတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

၁။ လှည့်စားသူကို ပြန်လည်လှည့်စားခြင်း (Deception vs. Naivety)
ဇာတ်လမ်းရဲ့ ပထမဆုံး အနှစ်သာရကတော့ "လူ့သဘာဝထဲက လှည့်စားမှုနဲ့ ယုံလွယ်မှု" ပါပဲ။ ဇာတ်လိုက် ဂျင်မ်စမိုင်လီဟာ သူ့ကိုယ်သူ အမြဲဖြတ်ထိုးဉာဏ်ကောင်းသူ၊ လောင်းကစားတိုင်းမှာ နိုင်မယ့်သူလို့ ယုံကြည်နေသူပါ။ ဒါပေမဲ့ အဆုံးမှာတော့ သူတပါးကို လှည့်စားဖို့ အမြဲချောင်းနေတဲ့ စမိုင်လီဟာ သူ့ထက်ပိုပြီး ပါးနပ်တဲ့ သူစိမ်းတစ်ယောက်ရဲ့ "လက်ဦးမှု" အောက်မှာ ဒူးထောက်သွားရပါတယ်။ ဒါဟာ "ကိုယ့်ထက် တော်တဲ့သူ အမြဲရှိတယ်" ဆိုတဲ့ လောကနိယာမကို ပြောင်မြောက်စွာ သရော်လိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ အစွဲအလမ်းကြီးခြင်းနှင့် လောင်းကစားစိတ်ဓာတ်
ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ လူတွေရဲ့ "အစွဲအလမ်း (Obsession)" ကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ စမိုင်လီဟာ အရာရာကို လောင်းကြေးထပ်ချင်တဲ့ စိတ်ဓာတ် (Compulsive Gambling) ရှိသူပါ။ ပိုးဟပ်နှစ်ကောင် ပြိုင်တာကအစ၊ ဘာမဟုတ်တဲ့ အသေးအမွှားကိစ္စတွေကိုတောင် အရေးတကြီးလုပ်ပြီး လောင်းကြေးထပ်တတ်တာဟာ—လူတွေဟာ တစ်ခါတလေ အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ အရာတွေအပေါ်မှာ အချိန်ကုန်ခံ၊ အစွဲအလမ်းကြီးပြီး ကိုယ်ပဲ ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်လို့ အထင်မှားတတ်တာကို မီးမောင်းထိုးပြနေပါတယ်။

၃။ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နှင့် ဟာသလုပ်ခြင်း (Deadpan Humor)
မာ့ခ်တွိန်းရဲ့ ရေးဟန်မှာ အထူးခြားဆုံးက "အတည်ပေါက် ဟာသ" ပါပဲ။ ဇာတ်ပြောသူ ဆိုင်မွန်ဝှီးလားဟာ ရယ်စရာကောင်းတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေကို အလွန်တည်ကြည်လေးနက်တဲ့ လေသံနဲ့ ပြောပြနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို "အမိုက်စား အဖြစ်အပျက်တွေကို တည်ငြိမ်တဲ့ လေသံနဲ့ ဖောက်သည်ချခြင်း" ကပဲ စာဖတ်သူကို ပိုပြီး ရယ်မောမိစေတဲ့ ဟာသရသ (Satirical Humour) ကို ဖြစ်စေပါတယ်။

၄။ ဇာတ်လမ်းဆွဲခြင်းဖြင့် လှည့်စားခြင်း (The Narrative Prank)
ဇာတ်လမ်းရဲ့ တည်ဆောက်ပုံကိုယ်တိုင်က "လှည့်စားမှု" တစ်ခုပါ။ မူလက မေးမြန်းချင်တဲ့အကြောင်းအရာကို မဖြေဘဲ၊ ဆိုင်မွန်ဝှီးလားက အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ ဇာတ်လမ်းရှည်ကြီးကို တရစပ် ပြောပြနေခြင်းဟာ နားထောင်သူရဲ့ အချိန်နဲ့ စိတ်ရှည်မှုကို ဂရုမစိုက်ဘဲ မိမိပြောချင်တာကိုသာ ဇွတ်ပြောတတ်တဲ့ လူ့ဗီဇကို ဟာသနှောပြီး တင်ပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ အသွင်အပြင်နှင့် အရှိတရား (Appearance vs. Reality)
နောက်ဆုံးအချက်ကတော့ "အပေါ်ယံအမြင်နဲ့ လက်တွေ့အခြေအနေ ကွာခြားမှု" ပါပဲ။ ဂျင်မ်စမိုင်လီရဲ့ ဖားဟာ အပြင်ပန်းကြည့်ရင် သာမန်ဖားတစ်ကောင်လိုပါပဲ၊ ဒါပေမဲ့ သူဟာ အထူးလေ့ကျင့်ထားတဲ့ "ချန်ပီယံ" ဖြစ်နေပြန်တယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ပါးနပ်ပါတယ်ဆိုတဲ့ စမိုင်လီဟာ လူစိမ်းရဲ့ လှည့်ကွက်အောက်မှာ "ငတုံး" တစ်ယောက် ဖြစ်သွားရပါတယ်။ ဒါဟာ "မျက်မှောက်မြင်ရတဲ့ အသွင်အပြင်ဟာ အမှန်တရား မဟုတ်နိုင်ဘူး" ဆိုတဲ့ သင်ခန်းစာကို ပေးထားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သုံးသပ်ချက်အကျဉ်း: ဤဇာတ်လမ်းသည် လူ့လောက၏ အလွဲအချော်များကို ဟာသမျက်မှန်ဖြင့် ကြည့်ရှုထားသည့် လက်ရာမွန်တစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။