လူ ၄ ယောက်နှင့် အမှောင်ဖုံးခဲ့သော အတွေးအခေါ်တခု (“Gang of Four” ): အာဏာ၊ အတွေးအခေါ်နှင့် သမိုင်း၏ ဓားစာခံများ

 

 လူ ၄ ယောက်နှင့် အမှောင်ဖုံးခဲ့သော အတွေးအခေါ်တခု (“Gang of Four” ): အာဏာ၊ အတွေးအခေါ်နှင့် သမိုင်း၏ ဓားစာခံများ
သင်ဟာ Social Media ပေါ်က Trend တခုက လူတွေရဲ့ အတွေးအခေါ်ကို ဘယ်လိုတောင် ရိုက်ခတ်သွားစေလဲဆိုတာ သတိထားမိဖူးလား။ ဒါမှမဟုတ် Content တခုတည်းနဲ့ လူသန်းပေါင်းများစွာရဲ့ အမြင်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ဆိုတာကိုကော ယုံနိုင်ပါ့မလား။ ဒါဟာ ဒီနေ့ခေတ် Algorithm တွေအကြောင်း ပြောနေတာမဟုတ်ပါဘူး—လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွေက တရုတ်နိုင်ငံမှာ တကယ်ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ သမိုင်းကြောင်းပါ။ လူလေးယောက်သာရှိတဲ့ အဖွဲ့ငယ်လေးတခုဟာ နိုင်ငံတနိုင်ငံလုံးရဲ့ အတွေးအခေါ်၊ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ အနာဂတ်ကို ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ကို သမိုင်းက “Gang of Four” လို့ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါဟာ အာဏာလုပွဲသက်သက်တင် မဟုတ်ဘဲ "Influence" ဆိုတဲ့ သြဇာအာဏာက ဘယ်လောက်အထိ ကြောက်ဖို့ကောင်းလဲဆိုတာကို သက်သေပြခဲ့တဲ့ သမိုင်းတပိုင်းတစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
 ၁။ နိမ့်ကျသောအစများ (၁၉၃၀s–၁၉၅၀s)
“Gang of Four” လို့ လူမသိမီအချိန်၊ ၁၉၃၀ ကနေ ၁၉၅၀ ကာလတွေမှာ သူတို့တယောက်ချင်းစီရဲ့ ဘဝလမ်းကြောင်းတွေက မတူညီခဲ့ကြပါဘူး။ Jiang Qing က ရှန်ဟိုင်မှာ မင်းသမီးတယောက်အဖြစ် အနုပညာလောကထဲမှာ ကျင်လည်ခဲ့သူပါ။ Zhang Chunqiao ကတော့ တော်လှန်ရေးအယူဝါဒတွေကို စွဲကိုင်ထားတဲ့ စာရေးဆရာတယောက်၊ Yao Wenyuan က စာပေဝေဖန်ရေးသမားတယောက်ဖြစ်ပြီး Wang Hongwen ကတော့ စက်ရုံအလုပ်သမားဘဝကနေ တက်လာသူဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ နောက်ခံတွေ ကွဲပြားပေမယ့် တူညီတဲ့အချက်ကတော့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ကို သူတို့လိုချင်တဲ့ ပုံစံအတိုင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြောင်းလဲချင်ကြတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
 ၂။ အရှုပ်အထွေးထဲက မြင့်တက်လာခြင်း (၁၉၆၅–၁၉၆၆)
၁၉၆၅ ခုနှစ်မှာ Yao Wenyuan ရေးသားခဲ့တဲ့ “Hai Rui Dismissed from Office” ဆိုတဲ့ ပြဇာတ်အပေါ် ဝေဖန်ချက်ဟာ သမိုင်းရဲ့ မီးပွားတခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီဝေဖန်ချက်ကနေစလို့ နိုင်ငံရေးလှိုင်းလုံးကြီးတွေ ထန်လာခဲ့ပြီး ၁၉၆၆ မှာတော့ ဥက္ကဋ္ဌကြီး မော်စီတုန်း (Mao Zedong) က "ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေး" ကို စတင်လိုက်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အဓိကကျတဲ့အချက်က Jiang Qing ဟာ မော်စီတုန်းရဲ့ ဇနီးဖြစ်နေခြင်းပါပဲ။ သူမဟာ ဇနီးတယောက်ဆိုတဲ့ အခွင့်အရေးကို အသုံးချပြီး ယဉ်ကျေးမှုကဏ္ဍကို အပိုင်ချုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ Zhang နဲ့ Yao တို့က မီဒီယာနဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိရေးကို အသုံးချကာ လူထုအမြင်ကို ပုံသွင်းခဲ့ကြပြီး Wang Hongwen ကလည်း လူငယ်ထုရဲ့ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် နေရာရလာခဲ့ပါတယ်။
 ၃။ အတွေးအခေါ်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်း (၁၉၆၆–၁၉၇၆)
ဆယ်စုနှစ်တခုစာ (၁၉၆၆-၁၉၇၆) ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတော်လှန်ရေးအတွင်း သူတို့လေးယောက်ဟာ သတင်းစာ၊ စာအုပ်၊ ပြဇာတ်နဲ့ ရုပ်ရှင်သမျှကို အကုန်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပါတယ်။ Jiang Qing က ရိုးရာအော်ပရာတွေကို ပိတ်ပင်ပြီး "တော်လှန်ရေးအော်ပရာ" တွေကိုပဲ အတင်းအကျပ် ကြည့်ခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ ရလဒ်အနေနဲ့ လူတွေဟာ အတွေးအခေါ်တခုတည်း၊ ပုံစံခွက်တခုတည်းနဲ့ ကြီးပြင်းလာရပြီး ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တွေလည်း တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်ခဲ့ရပါတယ်။
 ၄။ အာဏာအမြင့်ဆုံးနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုများ (၁၉၆၇–၁၉၇၅)
သူတို့ရဲ့ အာဏာအရှိဆုံးအချိန်မှာ နိုင်ငံတဝန်း ကြောက်ရွံ့မှုတွေ ကြီးစိုးခဲ့ပါတယ်။ ပညာရှင်တွေ၊ ဆရာတွေကို လူမြင်ကွင်းမှာ အရှက်ခွဲ အပြစ်ပေးတာတွေ ရှိလာခဲ့သလို၊ စာအုပ်တွေ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရပြီး ပညာရေးစနစ်လည်း ပြိုလဲခဲ့ပါတယ်။ အဆိုးဆုံးကတော့ မိသားစုဝင်အချင်းချင်းကြားမှာတောင် အပြန်အလှန် သံသယဝင်ပြီး သတင်းပေးရတဲ့အထိ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပျက်စီးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာပါပဲ။
 ၅။ နေဝင်ချိန်နှင့် ရုတ်တရက် ကျဆုံးခြင်း (၁၉၇၆)
၁၉၇၆ မှာ ဥက္ကဋ္ဌကြီး မော်စီတုန်း ကွယ်လွန်သွားတဲ့အခါ သူတို့အတွက် အကာအကွယ်မဲ့သွားပါတယ်။ မော်စီတုန်းရဲ့ ဇနီးဆိုတဲ့ အရှိန်အဝါလည်း ပျောက်ကွယ်သွားတဲ့အတွက် တခြားပါတီခေါင်းဆောင်တွေက သူတို့ကို ချက်ချင်း ဖမ်းဆီးလိုက်ပါတယ်။ အာဏာရဲ့ ထိပ်ဆုံးကနေ အကျဉ်းသားဘဝကို နေ့ချင်းညချင်း ကျရောက်သွားတာပါ။ အဲ့ဒီအချိန်ကျမှသာ သူတို့ကို “Gang of Four” လို့ တရားဝင် အမည်ပေးခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးကာလက အမှားအားလုံးအတွက် တာဝန်ရှိသူတွေအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပါတယ်။
 ၆။ တရားစီရင်ခြင်းနှင့် သမိုင်းရဲ့ သင်ခန်းစာ (၁၉၈၀–၁၉၈၁)
တရားခွင်မှာ Jiang Qing ကို သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ တသက်တကျွန်း ပြောင်းလဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီတရားစီရင်မှုဟာ နိုင်ငံအတွက်တော့ ဒဏ်ရာဟောင်းတွေကို ကုစားဖို့ ကြိုးစားမှုတခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သမိုင်းပညာရှင်တွေကတော့ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ အချက်တခုကို ထောက်ပြကြတယ်—ဒါကတော့ နိုင်ငံတခုလုံးရဲ့ အမှားတွေကို လူလေးယောက်အပေါ်မှာပဲ ပုံချလိုက်ခြင်းအားဖြင့် အဓိက ခေါင်းဆောင်ကြီး မော်စီတုန်းရဲ့ ပုံရိပ်ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့တာပါပဲ။
 နောက်ဆုံးအတွေး
ယနေ့ခေတ်မှာ ဒီသမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် သမိုင်းဆိုတာ "ဖြစ်ရပ်" တွေတင် မဟုတ်ဘဲ အဲ့ဒီဖြစ်ရပ်တွေကို "ဘယ်သူက ဘယ်လို ဇာတ်ကြောင်းပြန်သလဲ" ဆိုတာက ပိုအရေးကြီးကြောင်း တွေ့နိုင်ပါတယ်။ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ ပြဿနာကြီးတွေကို ရှင်းပြရလွယ်အောင် တခါတလေမှာ လူနည်းစုတစုကို "ဗီလိန်" (Villain) အဖြစ် ပုံဖော်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါကို နားလည်ထားခြင်းက ကျွန်ုပ်တို့ကို ခေါင်းဆောင်မှု၊ တာဝန်ယူမှုနဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်း ပိုရှိလာစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။