ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးများ ဖျက်ဆီးခြင်း

 

ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးများ ဖျက်ဆီးခြင်း

ဒီနေ့ စာဖတ်သူတယောက်က အစ္စရေးစစ်သားတယောက် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေရဲ့ ဆင်းတုတော်ခေါင်းကို ပုဆိန်နဲ့ ဖြတ်နေတဲ့ပုံကို ပြပြီး သူပြောချင်တာတွေ ပြောသွားပါတယ်။

သမိုင်းမှာ ဒီလိုအဖြစ်အပျက်တွေ ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ အယုဒ္ဓယမြို့မှာ မြန်မာဘုရင်တွေ ဘာတွေလုပ်ခဲ့သလဲဆိုတာ အယုဒ္ဓယကို ရောက်ဖူးသူတိုင်း သိကြပါတယ်။

အခု ကျွန်တော် ထပ်ပြီး ပြောပြချင်တာကတော့ ၂၀၀၁ ခုနှစ်တုန်းက ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီး ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

 

ဗာမိယန် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ ဖျက်ဆီးခံရခြင်း

အာဖဂန်နီစတန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးများ (ဗာမိယန်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ - Buddhas of Bamiyan) ကို တာလီဘန်တို့ ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းကို အောက်တွင် ဖော်ပြပေးထားပါတယ်။

တာလီဘန်တို့သည် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးများကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က တာလီဘန်ခေါင်းဆောင် မူလာ မိုဟာမက် အိုမာ (Mullah Mohammad Omar) က ရုပ်ပွားတော်များသည် ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ ရုပ်တုများဖြစ်သည်ဟု ဆိုကာ ဖျက်ဆီးရန် အမိန့်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်

ရုပ်ပွားတော်ကြီးများသည် ကျောက်တောင်နံရံတွင် ထွင်းထုထားပြီး အလွန်ပင် ကြီးမားလှသောကြောင့် ဖျက်ဆီးရန် ရက်သတ္တပတ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူခဲ့ရသည် -

• စတင်တိုက်ခိုက်ခြင်း: မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး အမြောက်များနှင့် လက်နက်ကြီးများဖြင့် စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။

• ဖောက်ခွဲခြင်း: အမြောက်များဖြင့် ပစ်ခတ်သော်လည်း မပြိုလဲနိုင်သည့်အတွက် တာလီဘန်တို့သည် ဒိုင်းနမိုက် (Dynamite) များ၊ တင့်ကားဖျက် မိုင်းများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ရုပ်ပွားတော်ကြီးများ၏ ကိုယ်ထည်ထဲတွင် အပေါက်များဖောက်ကာ ယမ်းများထည့်သွင်း ဖောက်ခွဲခဲ့ကြသည်။

• အပြီးသတ် ပျက်စီးခြင်း: ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ မတ်လကုန်ခန့်တွင် အရွယ်အစား ၅၅ မီတာ ရှိသော "Salsal" ရုပ်ပွားတော်နှင့် ၃၈ မီတာ ရှိသော "Shah Mama" ရုပ်ပွားတော် နှစ်ဆူစလုံး အုတ်ခဲများ၊ ကျောက်ခဲများအဖြစ်သို့ လုံးဝ ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။

သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်

• သက်တမ်း: ဤရုပ်ပွားတော်ကြီးများသည် ဖျက်ဆီးမခံရမီအထိ သက်တမ်းအားဖြင့် ၁,၅၀၀ နှစ် ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး ရှေးဟောင်းပိုးလမ်းမကြီး၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များဖြစ်သည်။

• ကမ္ဘာ့တုံ့ပြန်မှု: ဤလုပ်ရပ်သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးရှိ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းနှင့် ယူနက်စကို (UNESCO) တို့၏ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။

ဤဖြစ်ရပ်သည် လူသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် တခု ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့် ဝမ်းနည်းစရာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှတ်တိုင် တခု ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။