အမေရိကန်၏ ရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှုက အီရန်စီးပွားရေးအတွက် ထိခိုက်မှုများ (၂၀၂၆၊ ဧပြီလ အခြေအနေ)
အမေရိကန်၏ ရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှုက အီရန်စီးပွားရေးအတွက် ထိခိုက်မှုများ (၂၀၂၆၊ ဧပြီလ အခြေအနေ)
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ၏ လက်ရှိအခြေအနေအရ ယခင်ကရှိခဲ့သော "စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ" (Sanctions) မှသည်
ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို အမေရိကန်က ရေတပ်ဖြင့် အမှန်တကယ် ပိတ်ဆို့လိုက်ခြင်း (Blockade) သို့ ကူးပြောင်းသွားခြင်းသည် စီးပွားရေးအရ အလွန်ပြင်းထန်သော ဖိအားတခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများသည် ဥပဒေနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ပြစ်ဒဏ်များဖြင့် ကုန်သွယ်မှုကို ကန့်သတ်ရန်
ရည်ရွယ်သော်လည်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၃ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သော ဤရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှုသည် အီရန်ဆိပ်ကမ်းများသို့ အဝင်အထွက်ပြုလုပ်သည့်
သင်္ဘောများကို စစ်ရေးအင်အားသုံး၍ တားဆီးခြင်း ဖြစ်သည်။
စီးပွားရေးအပေါ် ထိခိုက်မှုများ (၂၀၂၅–၂၀၂၆)
၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးတင်းမာမှုများကြောင့် အီရန်စီးပွားရေးသည် ယိုင်နဲ့နေပြီးဖြစ်ရာ
ယခုရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှုသည် အဓိကကဏ္ဍများအတွက် "နောက်ဆုံးလက်ချက်" ဖြစ်လာသည်။
GDP ကျဆင်းမှု: ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အီရန်၏ စုစုပေါင်းပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု (GDP) သည် ၆.၁% အထိကျဆင်းနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခများနှင့် ဆန္ဒပြပွဲများကြောင့်
စက်မှုဇုန်များနှင့် ဈေးကြီးများတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်နေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ငွေကြေးဖောင်းပွမှု: ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုသည် နှစ်ပေါင်း ၇၀ အတွင်း
အမြင့်ဆုံးအဖြစ် ၇၂% သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အခြေခံစားသောက်ကုန် ဈေးနှုန်းများသည် ၁၃၄% အထိ
မြင့်တက်သွားသောကြောင့် ပြည်သူသန်းပေါင်းများစွာသည် ဆင်းရဲမွဲတေမှုမျဉ်းအောက်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။
ငွေကြေးတန်ဖိုး ကျဆင်းမှု: အီရန်ရီယယ် (Rial) ငွေကြေးသည် တနှစ်အတွင်း ၎င်း၏တန်ဖိုး
ထက်ဝက်နီးပါး ဆုံးရှုံးခဲ့သဖြင့် ဆေးဝါးနှင့် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများ တင်သွင်းရန် အလွန်ခက်ခဲသွားသည်။
ရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှု၏ တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုများ
၁။ "အရိပ်တပ်ဖွဲ့" (Shadow Fleet) သင်္ဘောများကို ရပ်တန့်စေခြင်း
အီရန်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ရှောင်ကွင်းရန် "အရိပ်တပ်ဖွဲ့" ဟု ခေါ်သော
ရေနံတင်သင်္ဘောများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပိတ်ဆို့မှုသည် ဤသင်္ဘောများကို တိုက်ရိုက်ပစ်မှတ်ထားသည်။
ရေနံခိုးထုတ်နေသည့် သင်္ဘောများကို ရေတပ်က ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ တားဆီးလိုက်ခြင်းကြောင့် အီရန်အစိုးရအတွက်
အဓိက နိုင်ငံခြားငွေရလမ်း ပြတ်တောက်သွားသည်။ ကျွမ်းကျင်သူများ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ဤလုပ်ရပ်ကြောင့်
အီရန်စီးပွားရေးသည် တရက်လျှင် ဒေါ်လာ ၄၃၅ သန်း ခန့် ဆုံးရှုံးနေရသည်။
၂။ ဆိပ်ကမ်းများ အလုပ်မဖြစ်တော့ခြင်း
ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားသည် အီရန်နိုင်ငံ၏ ရေကြောင်းကုန်သွယ်မှု ၉၀% ကျော် ဖြတ်သန်းရာနေရာဖြစ်သည်။
ရေနံတွင်းများ: ရေနံများကို သင်္ဘောဖြင့် တင်ပို့နိုင်ခြင်း မရှိသောကြောင့် သိုလှောင်ကန်များပြည့်လျှံလာကာ ရေနံတွင်းများကို ပိတ်ပစ်ရန် ဖိအားပေးခံနေရသည်။ ၎င်းသည် ရေနံတွင်းများ၏
သဘာဝသယံဇာတ သိုလှောင်မှုကို အမြဲတမ်း ပျက်စီးစေနိုင်ပါသည်။
သွင်းကုန်ပြတ်လပ်မှု: စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး ပစ္စည်းများ ပြတ်လပ်မှုကြောင့် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း
အလုပ်အကိုင်ပေါင်း ၇၅၀,၀၀၀ ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
၃။ ဘဏ္ဍာရေးလိုငွေနှင့် အကြွေး
ရေနံမှရရှိသော ဝင်ငွေ ပြတ်တောက်သွားသောကြောင့် အီရန်အစိုးရသည် အခြေခံဝန်ဆောင်မှုများနှင့်
စစ်တပ်အတွက် အသုံးစရိတ်ကို ငွေစက္ကူအသစ်များ ရိုက်နှိပ်၍ ဖြေရှင်းနေရသည်။ ၎င်းသည်
လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော ကုန်ဈေးနှုန်း အဆမတန် မြင့်တက်မှု၏ အဓိက အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။
လက်ရှိ စီးပွားရေးညွှန်းကိန်းများ အနှစ်ချုပ် (ဧပြီ ၂၀၂၆)
မှတ်ချက်: အမေရိကန်က အခြားပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများအတွက် "ရေကြောင်းလွတ်လပ်ခွင့်" ရှိသည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊
အီရန်ကုန်စည်များ တင်ဆောင်လာသည့် မည်သည့်သင်္ဘောကိုမဆို သိမ်းဆည်းခြင်း သို့မဟုတ်
ပြန်လှည့်ခိုင်းခြင်းများ ပြုလုပ်နေသောကြောင့် အီရန်ဈေးကွက်သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှင့်
လုံးဝ အဆက်ပြတ်သွားသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်။
.png)
Comments
Post a Comment