နာရီ ဒိုင်ခွက် ..ဘယ် က စတာလဲ ပါဒိုဗာနီ၏ လက်စွဲစာအုပ်နှင့် ၁၆ ရာစု၏ "အချိန်" တော်လှန်ရေး

 

နာရီ ဒိုင်ခွက် ..ဘယ် က စတာလဲ 

ပါဒိုဗာနီ၏ လက်စွဲစာအုပ်နှင့် ၁၆ ရာစု၏ "အချိန်" တော်လှန်ရေး

ပါဒိုဗာနီ (Padovani) ၏ လက်စွဲစာအုပ်ကဲ့သို့သော ကျမ်းတစောင်သည် ၁၆ ရာစု လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် "လည်ပတ်မှုစနစ်" (Operating System) အဖြစ် မည်သို့လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်မှာ အလွန်ပင် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းပါသည်။ စက်ပိုင်းဆိုင်ရာနာရီများ လူအများလက်လှမ်းမီခြင်း မရှိသေးမီခေတ်တွင် နေနာရီသည် ကောင်းကင်ယံမှ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် နေ့စဉ်ရှင်သန်မှုအကြား ဆက်သွယ်ပေးသည့် တံတားတစင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် နေနာရီများကို ရိုးရှင်းသော ဥယျာဉ်အလှဆင်ပစ္စည်းအဖြစ်သာ တွေးတောလေ့ရှိသော်လည်း၊ ပါဒိုဗာနီ၏ လက်ရာနောက်ကွယ်ရှိ သိပ္ပံပညာမှာမူ အလွန်နက်ရှိုင်းပါသည်။ ၎င်းတွင် ရှုပ်ထွေးလှသော တြိဂိုနိုမေတြီ (Trigonometry) နှင့် နက္ခတ္တဗေဒ (Astronomy) နိယာမများစွာ ပါဝင်နေပါသည်။

အရိပ်တို့၏ သိပ္ပံပညာ (The Science of Shadows)

၁၅၇၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်က အသုံးပြု၍ရသော နေနာရီတလုံး တည်ဆောက်ရန်မှာ မြေကြီးပေါ်တွင် တုတ်တချောင်းစိုက်ရုံထက် များစွာပိုမိုစဉ်းစားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ပါဒိုဗာနီ၏ လက်ရာသည် လက်မှုပညာရှင်များအတွက် အောက်ပါအဓိကအချက်များကို နားလည်စေရန် လမ်းပြပေးခဲ့သည် -

• လတ္တီတွဒ် ချိန်ညှိမှု (Latitude Adjustment): အရိပ်ကျစေသောအပိုင်း (Gnomon) ကို ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုးနှင့် အပြိုင်ဖြစ်နေစေရန် ကြည့်ရှုသူ၏ လတ္တီတွဒ်အလိုက် တိကျသောထောင့်ဖြင့် စောင်းထားရမည်။

• နေ၏ တိမ်းစောင်းမှု (Solar Declination): ကမ္ဘာ၏ တိမ်းစောင်းမှုကြောင့် ရာသီအလိုက် နေ၏လမ်းကြောင်းမှာ ပြောင်းလဲနေသည်။ စနစ်ကျသော မာစတာနာရီတလုံးသည် အချိန်သာမက ရက်စွဲကိုပါ ဖော်ပြနိုင်စွမ်းရှိသည်။

• အချိန်ညီမျှခြင်း (Equation of Time): နေနာရီကပြသော "ထင်ရှားသောနေအချိန်" နှင့် တည်ငြိမ်သောစက်ပိုင်းဆိုင်ရာနာရီတို့တွင်သုံးသော "ပျမ်းမျှနေအချိန်" အကြား ကွာခြားချက်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ပတ်လမ်းသည် ဘဲဥပုံစံဖြစ်သဖြင့် နေသည် တနှစ်ပတ်လုံးတွင် ၁၆ မိနစ်ခန့်အထိ "မြန်ခြင်း" သို့မဟုတ် "နှေးခြင်း" ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။

အဘယ်ကြောင့် အရေးပါခဲ့သနည်း။

၁၅၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် "ရက်များစီစဉ်ခြင်း" သို့မဟုတ် အချိန်ကို စနစ်တကျ သတ်မှတ်ခြင်းသည် လူမှုဘဝ၏ တော်လှန်သော အပြောင်းအလဲတခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

1. စီးပွားရေးအရ တိကျမှု: ကုန်သည်များအတွက် အချိန်သည် ငွေဖြစ်လာသည်။ အချိန်ကို စံသတ်မှတ်နိုင်ခြင်းကြောင့် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်များနှင့် ပို့ဆောင်ရေးအချိန်ဇယားများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

2. ဘာသာရေးထုံးတမ်းစဉ်လာ: ချာ့ခ်ျကျောင်းများ၏ "Canonical Hours" (ဝတ်ပြုချိန်များ) သည် ဘဝ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ညွှန်ကြားပေးခဲ့သည်။ ပါဒိုဗာနီသည် ဘာသာရေးထုံးတမ်းအရ လိုအပ်သောအချိန်တွင် ဆုတောင်းနိုင်ရန် သင်္ချာဆိုင်ရာ အထောက်အထားကို ပေးခဲ့သည်။

3. လမ်းကြောင်းပြ အခြေခံ: အီတလီရှိ နံရံကပ်နေနာရီများ တည်ဆောက်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အခြေခံမူများကိုပင် စူးစမ်းရှာဖွေသူများက ပင်လယ်ပြင်၌ တည်နေရာရှာဖွေရန် လိုက်လျောညီထွေ ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

"အချိန်ကို သိရှိနားလည်ခြင်းသည် စကြဝဠာ၏ အစိတ်အပိုင်းတခုကို မိမိလက်ထဲတွင် ဆုပ်ကိုင်ထားရသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။"

ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်ကောက်ဝတ်ပေါ်တွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်အချက်ပေးသံများ မပေါ်ပေါက်မီကပင် လူသားတို့သည် ကြယ်တာရာများနှင့် ၎င်းတို့ကို ဘာသာပြန်ဆိုပေးနိုင်သည့် ပညာရှင်များကို အားကိုးခဲ့ကြရကြောင်း ဤသမိုင်းက မှတ်သားဖွယ် သတိပေးနေပါသည်။ နေနာရီဆိုသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ မည်သူဖြစ်သည်၊ ဘာလုပ်သင့်သည်ကို ပြောပြပေးသည့် ကိရိယာတခုလည်း ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။